Tekst publikowany dzięki uprzejmości Oddziału Miejskiego PTTK w Toruniu

Mieszkańcy naszego pięknego i starego grodu nie raz zastanawiali się nad kolorowymi  znakami umieszczonymi na zabytkowych budowlach, drzewach, głazach czy słupach trakcji energetycznej. Ten system znaków tworzy szlak turystyczny nazywany w zależności od barwy szlakiem żółtym, zielonym, czerwonym, niebieskim lub czarnym. Znakowane szlaki turystyczne ułatwiają turystom uprawiającym turystykę kwalifikowaną  /wysiłek fizyczny + cel poznawczy + rekreacja/ dotarcie do ciekawych miejscowości, obiektów zabytkowych, rezerwatów i po­mników przyrody lub miejsc często przez ludzi zapomnianych.

Szlak czerwony im. Stanisława Noakowskiego ma początek przy BORT-PTTK na Placu Rapackiego 2, przebiega na trasie o długości 41 km, i kończy się w Nieszawie przy placu Kazimierza Jagiellończyka. Zapraszamy na wędrówkę.

0,0 km Toruń  (BORT - PTTK Plac Rapackiego 2).  Miasto wojewódzkie liczące ponad 200 tyś. mieszkańców leżące nad rz. Wisłą i Drwęcą. Od 1992 roku siedziba biskupia diecezji toruńskiej. Miasto o bogatych tradycjach i historii, licznych zabytkach i atrakcjach turystycznych. Prawa miejskie Toruń otrzymał w 1233 roku. dzięki swojemu dogodnemu położeniu komunikacyjnemu stając się w szybkim czasie miastem dużym, pięknym i bogatym. W średniowieczu należy do związku miast hanzeatyckich. Po wojnie z Krzyżakami w 1411 roku został tu podpisany l Pokój Toruński.

Wojna trzynastoletnia, której początkiem było w 1454 roku zniszczenie zamku krzyżackiego przez mieszczan miała, także epilog w Toruniu bowiem w 1466 roku podpisano tu II Pokój Toruński. W XVII wieku wskutek wojen szwedzkich następuje stopniowy upadek znaczenia miasta.W latach zaboru jest włączony do państwa pruskiego. W 1920 roku powraca do niepodległej Polski. We wrześniu 1939 roku okupant hitlerowski przerywa rozwój miasta. II wojna świa­towa dla Torunia zakończyła się w dniu 1.11.1945 roku. miasto zostało wyzwolone przez Armię Radziecką. Obecnie stanowi duże centrum naukowe, kulturalne i przemysłowe. Posiada Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wyższą Szkołę Oficerską im, gen, J. Bema i Wyższe Seminarium Duchowne im. ks. S.Frelichowskiego.

Miasto jest chętnie odwiedzane przez turystów, którym zapewnia się niepowtarzalny klimat. gościnną atmosferę oraz przepiękne zabytki z przeszłości tj. katedra Św. Janów, kościół NMP, kościół Św. Jakuba, ratusz staromiejski, kamienica "Pod Gwiazdą", Dom Kopernika, zespół średniowiecznych murów obronnych łącznie z Krzywą Wieżą, ruiny zamków: Dybów i krzyżackiego oraz szereg zabytkowych spichlerzy, pałaców i kamienic. To naprawdę warto zobaczyć.

0,4 km Toruń -  most drogowy  im, Józefa Piłsudskiego, który został uroczyście otwarty 11.XI.1934 roku. Jego pierwotna konstrukcja pochodzi z lat 1907 - 10 z Opalenia, gdzie służyła za przeprawę przez Wisłę, Rozbiórki mostu w Opaleniu dokonano w latach 1928 - 29, stop­niowo transportując elementy na budowę mostu w Toruniu. którą rozpoczęto w 1928 roku od pracy przy przyczółkach i filarach.

3,8 km Toruń - Rudak - wieś wzm.1340 roku w doku­mencie komtura krzyżackiego Heinricha Zengera, obecnie dzielnica miasta. Występujące tu duże pokłady iłów plioceńskich zwanych pstrymi stanowiły doskonały surowiec dla zakładów ceramicznych /cegielni/. Dojazd MZK.

10,0 km Toruń - Czerniewice - wieś wzm, 1738 roku, obecnie dzielnica miasta. Dokonane tu w roku 1895 próbne odwierty potwierdziły występowanie źródeł wód mineralnych; solanek jodowobromowych o podobnym stężeniu jak ciechocińskie. W oparciu o te źródła produkowano w Czerniewicach wodę mineralną o nazwie "Czerniewicka". Dojazd MZK. PKP. PKS.

13,4 km Brzoza Toruńska - wieś wzm. 1737 roku w dokumencie bpa kujawskiego Krzysztofa Szembeka. W 1788 roku bp. Józef Rybiński osiedlił tu tzw. olędrów. Między stacjami kolejowymi Otłoczyn - Brzoza Toruńska w dniu 19.V111.1980 roku wydarzyła się największa w kraju katastrofa kolejowa. W miejscu tragedii   pomnik z symbolicznym odcinkiem toru kolejowego i tabliczkami z nazwiskami ofiar. Dojazd PKP, PKS.

16,9 km Karczemka - mała osada leśna z zabudowaniami leśnictwa Karczemka .

20,5 km Otłoczyn - wieś wzm. 1748 roku naleźąca do bpów kujawskich. W 1788 r. bp Józef Rybiński osiedlił tu grupę 10 osadników tzw. olędrów. Ciekawostki: Kościół paraf, pw. Najświętszego Serca Jezusa. zbudowany w 1905 roku ewangielicko - unijny ceglany - neogotycki, Przed 1945 r. należy do wyznania unijnego. Budynek dworca PKP z 1860 r. Dojazd PKP, PKS

22,0 km Tążyna - rzeczka, lewy dopływ rz. Wisły. W okresie rozbiorów Polski tworzyła naturalną granicę pomiędzy zaborem pruskim a rosyjskim, Obok Tążyny ciągnie się wiślany wał przeciwpowodziowy.

27,0 km Ciechocinek - miasto uzdrowiskowe, jako wieś wzm. w 1466 roku. Pierwsze wiercenia na terenie Ciechocinka i Rociążka rozpoczęto w 1791 roku w oparciu o uchwałę  Sejmu Czteroletniego, kiedy zaistniała potrzeba poszukiwania nowych złóż soli /Bochnia i Wieliczka w rękach Austrii/. W 1830 roku uruchomiono warzelnię soli a produkcję soli podjęto w 1833 roku. W tym czasie rozpoczynają się dzieje Ciechocinka jako kurortu. Ciechocinek prawa miejskie uzyskał w 1916 roku.  Ciekawostki: kościół paraf, pw. Św. Piotra i Pawła z lat 1874-84, neogotycki; pomnik R.Traugutta, obudowa źródła nr 11 tzw. Grzyb z 1926 roku, zespół tężni z lat 1827-59 zbudowanych wg, projektu Jakuba Graffa o łącznej  długości 1742 m - zabytek techniki, zespół uzdrowiskowy /pensjonaty, łazienki, pijalnia wód i parki/, warzelnia soli oraz rezerwat przyrody "Ciechocinek" utworzony w 1954 roku z roślinami słonolubnymi. Dojazd PKP,PKS,

32,0 km Raciążek - wieś wzm. w 1065 w tzw. falsyfikacie mogileńskim. Raciążek w latach 1317 - 1867 posiadał prawa miejskie. Wybudowany tu zamek stanowił ośrodek klucza ziemskich posiadłości bpów kujawskich do czasów pierwszego rozbioru /do 1772 roku/.

Ciekawostki: kościół paraf, pw, Wszystkich Świętych i Św, Hieronima, ufundowany przez bpa Hieronima Rozdrażewskiego w latach 1597 - 1612 renesansowy a w nim wg. legendy haftowany przez królową Jadwigę ornat. Ruiny zamku bpów kujawskich, zbudowanego przez bpa Macieja z Gołańczy około 1330 roku. W 1358 roku bp ten podejmował na zamku króla Kazimierza Wielkiego przybyłego dla załatwienia sporu pomiędzy ks. Ziemowitem, a bpem poznańskim Janem. W 1404 roku król Władysław Jagiełło zawarł na zamku ugodę z Zakonem w sprawie wykupu ziemi dobrzyńskiej. Po zniszczeniach w czasie wojen szwedzkich zamek został przebudowany przez bpa Krzysztofa Szembeka na rezydencję pałacową. Po sekularyzacji dóbr kościelnych w XVIII wieku pałac zaczął podupadać a w l pół XIX wieku doszło do częściowej rozbiórki. Obecnie jest zabezpieczony jako trwała ruina. Dojazd PKS.

36,0 km Podole - niewielka wieś na skraju wysoczyzny kujawskiej.

38,5 km Dymiec - przysiółek obecnie w granicach administracyjnych Nieszawy.

41,0 km Nieszawa - miasto lokowane w 1460 roku na trzecim z kolei miejscu, około 25 km w górę rz. Wisły. Po raz pierwszy zostało założone w 1230 roku, kiedy to ks. mazowiecki Konrad nadal krzyżakom ziemie na lewym brzegu Wisły /dziś wieś Mała Nieszawka/.

Po raz drugi lokowane w  okolicy zbudowanego  przez króla Władysława Jagiełłę zamku "Dybów" w latach 1423 - 25 W czasie wojny 13-letniej mieszczanie toruńscy w zamian za udzieloną pomoc finansową wymogli na królu Kazimierzu Jagiellończyku przeniesienie Nieszawy na jej obecne miejsce ze względu na konkurencję w zakresie handlu. W dniu 26 marca 1867 roku urodził się w Nieszawie Stanisław Noakowski, przyszły rysownik, malarz, architekt.

Ciekawostki : ratusz z 1821 roku, Muzeum Biograficzne St. Noakowskiego, kościół  pw.  Św. Jadwigi, wzniesiony w latach 1460 - 68 gotycki, budynek plebani z 1848 roku, w którym przyszedł na świat St, Noakowski, kościół i klasztor franciszkanów z l pół. VII wieku oraz zespół budynków klasycystycznych z l pot. XIX wieku dawnego folwarku klasztornego i komory celnej. Dojazd PKS lub PKP /stacja PKP Waganiec odległa o 4 km /.

Henryk Miłoszewski

Znakowany turystyczny szlak pieszy w kolorze czerwonym, z przebiegiem j/w został wyznaczony w terenie przez działaczy społecznych z Odziału Miejskiego PTTK im. Mariana Sydowa w Toruniu, który jest administratorem szlaku i posiada pełne prawa autorskie związane ze szlakiem (przebieg trasy, kilometraż, kod szlaku, symbolika, nazwa i opis krajoznawczy)