Velo Pustynia (trasa rowerowa wokół Pustyni Błędowskiej) [akt. 2025/26]

Wyobraź sobie surrealistyczny krajobraz – morze piasku ciągnące się po horyzont, surowe piękno wydm i unikalną roślinność. A teraz wyobraź sobie, że przemierzasz ten krajobraz na dwóch kółkach, czując pod oponami gładką nawierzchnię nowoczesnej ścieżki rowerowej. To nie fatamorgana, a rzeczywistość Pustyni Błędowskiej, zwanej “Polską Saharą”. Szlak rowerowy Velo Pustynia to coś więcej niż tylko trasa – to nowocześnie zaprojektowana brama do jednego z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce, unikatowego doświadczenia w skali Europy.

Dzięki dynamicznej rozbudowie infrastruktury, która rozpoczęła się w 2022 roku, ten wyjątkowy teren stał się atrakcją dostępną dla każdego. Velo Pustynia łączy w sobie surowość natury z komfortem i bezpieczeństwem, oferując niezapomniane wrażenia zarówno rodzinom z dziećmi szukającym pomysłu na weekendową wycieczkę, jak i bardziej doświadczonym cyklistom pragnącym odkryć nowe, malownicze trasy. Ostatnim akcentem było oddanie do użytku drewnianej kładki na palach o długości 400m, która pozwala przekroczyć dolinę Białej Przemszy.

Ten artykuł to najbardziej kompletny przewodnik po Velo Pustynia w internecie. Znajdziesz tu wszystko, czego potrzebujesz, aby zaplanować swoją pustynną przygodę od A do Z – od szczegółowego opisu wariantów trasy, przez listę “skarbów”, po niezbędnik logistyczny z cennikami i sprawdzonymi poradami.

Opis, mapa i plik GPX odnoszą się do najbardziej aktualnego stanu zagospodarowania trasy w sierpniu 2025 roku i pozwalają zapoznać się z wszystkimi najważniejszymi atrakcjami.

Velo Pustynia: co to za projekt?

Velo Pustynia nie jest odizolowaną inwestycją, lecz kluczowym elementem szerszej, strategicznej wizji rozwoju turystycznego regionu. Projekt realizowany jest w ramach partnerstwa Lokalnej Grupy Działania “Nad Białą Przemszą” oraz gmin Klucze, Olkusz i Wolbrom. Jego celem jest stworzenie spójnej sieci szlaków rowerowych, które połączą największe walory przyrodnicze i turystyczne tej części Małopolski.

Trasa została zaprojektowana jako integralna część większego systemu. Łączy się bezpośrednio ze szlakiem Velo Przemsza, a docelowo zostanie zintegrowana z trasą VeloPrądnik. Dzięki temu powstaje spójna, około 45-kilometrowa sieć tras rowerowych w powiecie olkuskim, której pętle zaplanowano wokół kluczowych atrakcji, takich jak Róża Wiatrów na Pustyni Błędowskiej oraz Zalew Wolbromski.

Przebieg, nawierzchnie i warianty trasy wokół Pustyni Błędowskiej

Największą siłą Velo Pustynia jest jej modułowa i elastyczna konstrukcja. To nie jeden szlak, a przemyślany system, który można dopasować do swoich potrzeb – od krótkiej, 14-kilometrowej przejażdżki po betonie, po całodniową, 63-kilometrową wyprawę.

Główna Pętla Velo Pustynia (~24 km)

Najpopularniejszym wariantem trasy jest pętla rozpoczynająca się i kończąca przy kompleksie Róża Wiatrów. To podróż pełna kontrastów: od nowoczesnej infrastruktury, przez otwarte, pustynne panoramy, aż po ciszę otaczających lasów.

• Dystans: Waha się, w zależności od wybranego przebiegu, od około 20 km do 24 km.
• Czas przejazdu: Komfortowe 1.5 do 2.5 godziny, nie licząc przerw na podziwianie widoków.
• Profil trasy: Wyjątkowo łagodny, z sumą przewyższeń wynoszącą zaledwie 200 metrów. co klasyfikuje ją jako trasę łatwą, idealną dla całych rodzin i rowerzystów o każdym poziomie zaawansowania. Dodatkowe 70 metrów stosunkowo stromego podjazdu dołoży nam wyprawa na punkt widokowy Czubatka

Nawierzchnia: Od betonu po drewniane kładki

Szlak charakteryzuje się zróżnicowaną nawierzchnią, co czyni go interesującym, ale jednocześnie wymaga odpowiedniego doboru roweru.

• Segment 1: Betonowa Arteria (7 km): To główny, najnowocześniejszy odcinek trasy. Gładka, betonowa ścieżka o szerokości 2.5 metra biegnie wzdłuż skraju pustyni aż do granicy województw. Ten fragment jest w pełni dostępny dla wszystkich typów rowerów, włączając w to rowery szosowe, a także dla wózków dziecięcych i inwalidzkich.
• Segment 2: Drewniane Kładki na Palach (400 m): Niewątpliwie największa architektoniczna atrakcja szlaku. Ukończona w lipcu 2025 roku, ta imponująca drewniana konstrukcja unosi się na wysokość do 3.5 metra nad podmokłą Doliną Białej Przemszy. Kładka łączy betonową ścieżkę z leśnymi duktami, oferując unikalną perspektywę i możliwość obserwacji przyrody z góry. Jazda nią to, jak opisują blogerzy, “czysta przyjemność”.
• Segment 3: Leśne Dukty (pozostała część pętli): Odcinek powrotny pętli prowadzi przez Lasy Błędowskie. Składa się on z dobrze utrzymanych dróg szutrowych oraz gruntowych ścieżek leśnych. Ta część trasy oferuje zupełnie inne doznania – bliski kontakt z naturą i cień drzew. Jest to jednak teren, który nie nadaje się dla rowerów szosowych; najlepiej sprawdzą się tu rowery górskie, gravele lub crossowe.

Ścieżka na Palach: nowa ikona szlaku Velo Pustynia

Jeśli Velo Pustynia ma swoją wizytówkę, to bez wątpienia jest nią oddana do użytku w lipcu 2025 roku ścieżka na palach. To najnowszy, najbardziej efektowny i najczęściej fotografowany element całej infrastruktury, który sam w sobie stał się celem wycieczek.

Spacer w koronach drzew

Ta imponująca, drewniana konstrukcja o długości 400 metrów unosi się na wysokość od 2,5 do nawet 3,5 metra ponad podmokłym, bagnistym terenem Doliny Białej Przemszy. Przejazd lub spacer po niej daje niezwykłe wrażenie unoszenia się ponad ziemią, oferując zupełnie nową perspektywę na leśny ekosystem i malowniczą rzekę. Blogerzy i turyści opisują to doświadczenie jako “czystą przyjemność” i “piękną przygodę”, chwaląc połączenie nowoczesnej inżynierii z naturalnym krajobrazem.

Kluczowy łącznik i pełna dostępność

Kładka pełni kluczową funkcję w systemie Velo Pustynia. Stanowi strategiczne połączenie między główną, 7-kilometrową betonową arterią a siecią leśnych, szutrowych dróg prowadzących w kierunku północnego punktu widokowego Dąbrówka. Co niezwykle istotne, konstrukcja została zaprojektowana z myślą o pełnej dostępności. Mogą z niej swobodnie korzystać nie tylko rowerzyści, ale także piesi, rodziny z wózkami dziecięcymi oraz osoby z niepełnosprawnościami poruszające się na wózkach.

Jak dotrzeć i o czym pamiętać?

Dojazd: Aby dotrzeć do ścieżki na palach, należy, jadąc od strony parkingu i punktu widokowego Dąbrówka (Chechło) kierować się na wschód szutrową drogą dla rowerów. Do kładki dotrzemy po ok. 3 km.

Uwaga na tłok: Jako nowa i wielka atrakcja, kładki w słoneczne weekendy mogą być zatłoczone. Przy dużym natężeniu ruchu pieszego, dla wspólnego bezpieczeństwa, rowerzystom zaleca się zejście z roweru i pokonanie tego 400-metrowego odcinka pieszo.

Warianty i modyfikacje trasy

Mapa skarbów: najważniejsze atrakcje i punkty widokowe

Infrastruktura turystyczna wokół Pustyni Błędowskiej została zaprojektowana w sposób, który pozwala na jej poznanie z trzech różnych, uzupełniających się perspektyw. Odwiedzenie co najmniej dwóch z nich jest kluczowe dla pełnego zrozumienia skali i charakteru tego miejsca.

Główne punkty widokowe

• 1. Róża Wiatrów (Klucze): Położona na wysokości 318 m n.p.m., jest sercem i centrum logistycznym szlaku. To kompleks drewnianych platform, pomostów i wiat, którego układ z lotu ptaka przypomina różę kompasową. Służy jako główny punkt startowy, oferując panoramiczny widok z poziomu pustyni. Na miejscu znajdują się parking, toalety, a w sezonie działają tu liczne food trucki. Obiekt jest oświetlony, monitorowany i przystosowany dla osób z niepełnosprawnościami.
• 2. Wzgórze Czubatka (Klucze): Najwyższy (382 m n.p.m.) i najbardziej znany punkt widokowy, z którego roztacza się spektakularna panorama na południową, największą część pustyni. To perspektywa “z góry”, pozwalająca ogarnąć wzrokiem ogrom piaszczystego terenu. Na wzgórzu znajduje się duży, bezpłatny parking, zadaszona wiata piknikowa, tablice informacyjne oraz ruiny niemieckiego punktu dowodzenia z czasów II wojny światowej. Jest to miejsce szczególnie polecane do fotografowania zachodów słońca.
• 3. Wzgórze Dąbrówka (Chechło): Północny punkt widokowy (355 m n.p.m.), oferujący wgląd w inną, bardziej tajemniczą część pustyni. Widok rozciąga się na teren wojskowy, na który wstęp jest wzbroniony. Daje to unikalną możliwość obserwacji niemal dziewiczego krajobrazu, a przy odrobinie szczęścia – również ćwiczeń wojskowych, w tym skoków spadochronowych.

Perły na Szlaku: Od kładek po ukryte stawy

• Ścieżka na Palach w Dolinie Białej Przemszy: To najnowszy i najbardziej efektowny element infrastruktury szlaku. Oddana do użytku w lipcu 2025 roku, 400-metrowa, wyniesiona kładka pozwala na “spacer w koronach drzew” i przejazd rowerem ponad bagnistym terenem doliny rzecznej.
• Kolorowe Stawy (Zielony i Czerwony): Ukryte w lesie, w niewielkiej odległości od głównego szlaku, stanowią magiczny zakątek i wysoce rekomendowany cel krótkiego objazdu. Te dwa zbiorniki wodne to zalane wyrobiska dawnych kopalni rud żelaza, a ich niezwykłe barwy wynikają ze składu mineralnego podłoża.
• “Oaza” nad Białą Przemszą: Spokojne i urokliwe miejsce nad samą rzeką, wyposażone w niewielką wiatę piknikową. To idealny punkt na odpoczynek z dala od głównych skupisk turystów, pozwalający na chwilę wytchnienia przy malowniczo meandrującej Białej Przemszy.

Niezbędnik rowerzysty: Logistyka i planowanie trasy

Parkowanie: gdzie zostawić samochód?

• Chechło (Wzgórze Dąbrówka) – polecany od 2025 roku: Dostępny bezpłatny parking, idealny dla tych, którzy chcą zapoznać się z całością trasy w tym Ścieżką na palach
• Róża Wiatrów: Główny i najbardziej intuicyjny parking. Jest w trakcie rozbudowy, która ma zwiększyć jego pojemność do około 50 samochodów osobowych oraz kilku autokarów. W weekendy może być zatłoczony, co zmusza do parkowania wzdłuż drogi dojazdowej. Należy jednak zwracać uwagę na oznakowanie, gdyż zdarzają się patrole policji.
• Wzgórze Czubatka: Duży, bezpłatny i niezawodny parking. Stanowi doskonałą alternatywę, szczególnie dla osób, które chcą rozpocząć wycieczkę od spektakularnego widoku..
• Klucze (ul. Sosnowa / Stadion GLKS Przemsza): Parking polecany dla osób, których głównym celem są Kolorowe Stawy. Zapewnia najkrótszy i najłatwiejszy dojazd do tych zbiorników.

Wypożyczalnia rowerów

Dla osób nieposiadających własnego sprzętu, tuż przy Róży Wiatrów działa profesjonalna wypożyczalnia “Koło Pustyni”.

• Lokalizacja i Kontakt: Wypożyczalnia znajduje się bezpośrednio na drodze prowadzącej do Róży Wiatrów, tuż za szlabanem. Warto zapisać numer telefonu (507 948 772) i w przypadku niepewnej pogody upewnić się, czy jest otwarta.
• Flota: Oferta jest bardzo szeroka. Dostępne są rowery MTB, Fatbike (idealne na piasek), rowery elektryczne, rowery dla dzieci, a także hulajnogi elektryczne. Można również wypożyczyć foteliki dziecięce i kaski.
• Rezerwacja: Sprzęt można rezerwować telefonicznie, mailowo lub poprzez formularz na stronie internetowej. Ze względu na dużą popularność, zalecana jest rezerwacja z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem, szczególnie w weekendy.
• Usługi Dodatkowe: Wypożyczalnia oferuje również zorganizowane wycieczki z przewodnikiem pod nazwą “Pustynna Wyprawa” (ok. 3h, 120 zł/os.).

Cennik Wypożyczalni “Koło Pustyni” (stan na 2025)

Dane na podstawie źródeł.

Gastronomia i noclegi

• Gastronomia: W sezonie, przy Róży Wiatrów i na Wzgórzu Czubatka, funkcjonuje strefa food trucków (burgery, frytki, lody, gofry). W Chechle warto odwiedzić Tawernę Stary Młyn, słynącą ze świeżego pstrąga, a w Sławkowie legendarną, XIII-wieczną Karczmę Austeria.
• Noclegi: Region oferuje zróżnicowaną bazę noclegową. Dla najbardziej wymagających polecane są obiekty SPA jak Poziom 511 czy Centuria Hotel. Bliżej natury można zatrzymać się w Dworku nad Rozlewiskiem lub agroturystykach jak Chata u sapera. Dostępne są również opcje budżetowe w okolicznych miejscowościach.

Wrażenia, porady i sekrety Pustyni

Relacje osób, które już przejechały trasę Velo Pustynia, są w przeważającej mierze entuzjastyczne. Szlak opisywany jest jako “fantastyczna wycieczka”, a jazda po nowej infrastrukturze to “czysta przyjemność” i “prawdziwa frajda”.

 Praktyczne porady od doświadczonych

• Najlepszy Czas na Wizytę: Aby uniknąć tłumów, w słoneczne weekendy najlepiej przyjechać wcześnie rano. Z kolei Wzgórze Czubatka jest szczególnie polecane na wizytę o zachodzie słońca.
• Nawigacja: Jednym z częściej powtarzających się mankamentów, zwłaszcza na leśnych fragmentach trasy, jest brak wystarczającego oznakowania. Dlatego kluczowe jest posiadanie mapy lub urządzenia z wgranym śladem GPX. Gotowe pliki z trasami można znaleźć na blogach podróżniczych.
• Przygotowanie: Należy sprawdzić stan techniczny roweru, zabrać ze sobą zapas wody (minimum 1.5-2 litry na osobę), przekąski, a także pamiętać o kasku i kremie z filtrem UV.

Na co uważać? potencjalne trudności

• Nawierzchnia dla Rolkarzy: Betonowa nawierzchnia ścieżki, choć idealna dla rowerów, jest opisywana przez rolkarzy jako “koszmar” ze względu na jej chropowatą fakturę.
• Pojazdy Off-road: Na obrzeżach pustyni można natknąć się na quady i motocykle crossowe, co bywa uciążliwe ze względu na hałas i kurz.
• Tłok na Kładkach: Nowe, drewniane kładki w weekendy mogą być zatłoczone. Przy dużym natężeniu ruchu pieszego, dla bezpieczeństwa, zaleca się zejście z roweru i pokonanie tego odcinka pieszo.

Velo Pustynia jako brama do Jury

Velo Pustynia to idealny punkt startowy do dalszej eksploracji regionu.

• Velo Przemsza: Szlak płynnie łączy się z Velo Pustynia, umożliwiając przedłużenie wycieczki w kierunku ruin zamku w Bydlinie.
• Szlak Orlich Gniazd: W zasięgu wycieczki rowerowej znajdują się imponujące ruiny Zamku Rabsztyn, a nieco dalej monumentalny Zamek Ogrodzieniec.
• Olkusz “Srebrne Miasto”: Warto poświęcić czas na zwiedzanie historycznego Olkusza, z jego unikatowym muzeum “Podziemny Olkusz” i innymi atrakcjami, które przybliżają górniczą historię regionu.

Historia i legendy Pustyni Błędowskiej

Historia Pustyni Błędowskiej jest równie fascynująca co jej krajobraz. Wbrew pozorom, nie jest to twór naturalny. Jej geneza sięga XIII wieku i jest bezpośrednio związana z rozwojem górnictwa srebra i ołowiu w rejonie Olkusza. Intensywna wycinka lasów na potrzeby kopalń doprowadziła do odsłonięcia głębokich pokładów piasków i zapoczątkowała proces pustynnienia.

Najpopularniejsza legenda głosi, że pustynia powstała za sprawą diabła. Rozgniewany hałasem pracujących w olkuskich kopalniach gwarków, postanowił zasypać je piaskiem przyniesionym znad Bałtyku. Lecąc z ogromnym worem, zahaczył nim o wieżę kościoła, a cały piasek rozsypał się, tworząc Pustynię Błędowską. Niezwykły krajobraz pustyni od dawna inspirował też filmowców – to tutaj kręcono sceny do “Faraona” czy “W pustyni i w puszczy”.

Gotowy na przygodę? Velo Pustynia czeka! To miejsce, które zachwyca, relaksuje i udowadnia, że najpiękniejsze krajobrazy mamy na wyciągnięcie ręki.