Trasy turystyczne - Kaszubska Marszruta

Kaszubska Marszruta – podsumowanie

Czym jest Kaszubska Marszruta?

Trasy projektu Kaszubska Marszruta to sieć oznakowanych szlaków rowerowych o łącznej długości ok. 165 km na terenie powiatu chojnickiego (województwo pomorskie). Należą do jednych z najczęściej polecanych szlaków rowerowych w Polsce. W jej skład wchodzą cztery szlaki rowerowe główne o oznaczeniach kolorowych (czerwony, żółty, zielony i czarny) oraz jeden szlak łącznikowy (długości ok. 7 km) – łącznie są to 4 szlaki i jeden łącznik tworzące spójny system tras rowerowych. Kaszubska Marszruta powstała w ramach projektu zrealizowanego przez samorząd powiatu chojnickiego przy wsparciu funduszy unijnych, a celem było umożliwienie bezpiecznej i atrakcyjnej jazdy rowerowej po regionie Borów Tucholskich.

Trasy Kaszubskiej Marszruty przebiegają przez malownicze okolice Borów Tucholskich – obszaru uważanego za jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Region ten charakteryzuje się dziewiczymi lasami, czystymi jeziorami polodowcowymi i urozmaiconym krajobrazem (pagórki morenowe, doliny rzek, torfowiska, a nawet niewielkie wydmy). Szlaki prowadzą m.in. przez teren Zaborskiego Parku Krajobrazowego (stanowiącego otulinę Parku Narodowego Bory Tucholskie) – na krótkim odcinku można nawet wjechać na skraj samego parku narodowego. Oprócz walorów przyrodniczych, okolica słynie z żywej kultury kaszubskiej – podróżując Marszrutą można natknąć się na kaszubskie hafty, rzeźby, skanseny czy izby regionalne oraz doświadczyć lokalnej gościnności, związanej ze sztuką i kulturą kaszubską.

Infrastruktura szlaków: Kaszubska Marszruta została starannie zaplanowana pod kątem wygody i bezpieczeństwa rowerzystów. Ponad 60 km tras stanowią specjalnie wybudowane, wydzielone drogi rowerowe (ścieżki rowerowe) poprowadzone wzdłuż ruchliwych szos. Pozostałe odcinki – ok. 100 km oznakowanych szlaków rowerowych – wiodą cichszymi drogami asfaltowymi o niewielkim ruchu samochodowym. Szlaki są jednolicie oznakowane za pomocą biało-zielonych tabliczek z logo Kaszubskiej Marszruty i odpowiednim kolorem danego szlaku. Na trasie rozmieszczono liczne udogodnienia: 12 miejsc odpoczynku z zadaszonymi wiatami i ławkami, 42 tablice informacyjne z mapami i opisami atrakcji, a także kilka nowych kładek i mostków. W ramach projektu zbudowano m.in. most na Brdzie w okolicach miejscowości Babilon oraz efektowny pieszo-rowerowy most nad Brdą w Męcikale, a w miejscowości Małe Swornegacie powstał nowy most zwodzony łączący brzegi jezior Charzykowskiego i Długiego. Dzięki odsunięciu tras od głównych dróg oraz braku stromych podjazdów, ścieżek rowerowych Kaszubskiej Marszruty nie cechują szczególne zagrożenia – szlaki te uznaje się za bezpieczne i dość łatwe nawet dla początkujących cyklistów.

Szlak czerwony, szlak żółty, szlak zielony oraz szlak czarny (tzw. Pętla Konarzyńska) – każdy z nich oferuje nieco inne widoki, długość i atrakcje, wspólnie ukazując pełnię uroku zaborskich okolic.

Szlak czerwony (Charzykowy – Swornegacie – Brusy – Czersk)

Czerwony szlak Kaszubskiej Marszruty uznawany jest za jedną z najatrakcyjniejszych tras dla turystów. Liczy on ok. 58 km długości, rozpoczynając się w znanej turystycznej miejscowości Charzykowy nad Jeziorem Charzykowskim. Trasa początkowo wzdłuż brzegów jeziora, gdzie pierwsze 10 km prowadzi dobrze utwardzoną, żwirową ścieżką przez lasy Borów Tucholskich w kierunku osady Małe Swornegacie. Jedną z głównych atrakcji jest pokonanie unikalnego mostu zwodzonego pomiędzy jeziorami Charzykowskim i Długim. Po przeprawieniu się mostem trasa prowadzi do leśniczówki Chociński Młyn, a następnie do wsi Swornegacie – popularnej miejscowości letniskowej z kaszubskim domem rękodzieła ludowego.

Za Swornegaciami trasa skręca na północ. Przez około 10-kilometrowy odcinek między Chocińskim Młynem a osadą Drzewicz czerwony szlak biegnie wspólnie ze szlakiem żółtym. Następnie kieruje się ku miastu Brusy, jadąc wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 236 po specjalnie przygotowanej dla rowerzystów ścieżce. Nawierzchnia bywa żwirowa, asfaltowa i betonowa, co urozmaica jazdę. Po drodze mijamy liczne jeziora, doliny rzek oraz urokliwe wsie letniskowe, a w Brusach można poznać lokalne zwyczaje i sztukę kaszubską.

Szlak kończy się w Czersku. Ze względu na umiarkowaną długość i niewielkie przewyższenia trasa jest dość łatwa technicznie. Bardziej doświadczeni mogą przedłużyć wycieczkę, np. wracając przez Rytel i Brdę, co dałoby ok. 100 km w ciągu dnia.

Szlak żółty (Charzykowy – Męcikał – Rytel – Czersk)

Szlak żółty to najdłuższa i najbardziej wymagająca trasa – ok. 67 km. Wiedzie przez serce Borów Tucholskich z południowego zachodu na północny wschód, zaczynając nad Jeziorem Charzykowskim, a następnie przebiegając przez Kopernicę, dawną granicę polsko-niemiecką i łącząc się chwilowo z czerwonym szlakiem w Chocińskim Młynie.

W Drzewiczu, mniej więcej w połowie trasy, znajduje się południowy skraj Parku Narodowego Bory Tucholskie. Można zboczyć, by zobaczyć rezerwat jeziora lobeliowego. Dalej trasa prowadzi przez tereny mieszane – szutry, asfalt – do Męcikału, gdzie łączy się z zielonym szlakiem.

Za Męcikałem szlak kieruje się do Mylofu, gdzie warto zobaczyć zabytkową zaporę wodną z 1848 r. Następnie przez Rytel i Gutowiec prowadzi do Czerska, kończąc trasę.

Szlak nie tworzy pętli – kończy się w Czersku, więc trzeba zaplanować powrót (pociąg lub transport). Ze względu na długość i terenowy charakter trasa jest przeznaczona dla rowerzystów z dobrą kondycją i sprzętem off-road.

Szlak zielony (Chojnice – Brusy – Męcikał)

Szlak zielony ma długość ok. 42 km. Łączy Chojnice z Męcikałem przez wsie Klawkowo, Powałki, Giełdon i Czarniż, mijając także Kosobudy i Brusy.

Nawierzchnia to głównie asfalt i utwardzone drogi, z krótkimi odcinkami szutrowymi. Część trasy biegnie wzdłuż ruchliwej drogi wojewódzkiej nr 235, więc wymaga uwagi. Trasa jest umiarkowanie pofałdowana i idealna na rekreacyjną wycieczkę.

Koniec w Męcikale – brak komunikacji publicznej, warto zaplanować powrót rowerem lub transport. Można też kontynuować żółtym szlakiem, tworząc pętlę.

Czarny szlak – Pętla Konarzyńska (Konarzyny – Zielona Chocina – Chociński Młyn – Konarzyny)

Szlak czarny, zwany Pętlą Konarzyńską, liczy 33 km. Wiedzie od Konarzyn przez Żychcice, Bindugę, Zieloną Chocinę, okolice jezior Wielkie i Małe Zielone, Jonki, Niepszczołąg oraz Zieloną Hutę.

Trasa jest technicznie wymagająca – szutry, piaski i dukty leśne. Idealna dla rowerzystów z doświadczeniem i rowerami MTB lub trekkingowymi.

Pętla jest oddalona od pozostałych szlaków i nie ma oficjalnego łącznika; najbliższy punkt styku to Chociński Młyn, ok. 4 km od Konarzyn.

Przydatne informacje dla rowerzystów

Całość to ponad 160 km tras. Około 100 km to publiczne drogi, więc należy zachować ostrożność, zwłaszcza z dziećmi. Dla rodzin polecane są odcinki wydzielone od ruchu samochodowego (Charzykowy, Swornegacie).

Na trasie są sklepy, bary i miejsca odpoczynku; baza noclegowa w Chojnicach, Charzykowach, Swornegaciach, Drzewiczu i Męcikale. W sezonie warto rezerwować z wyprzedzeniem.

Dojazd możliwy samochodem lub komunikacją publiczną – pociągi do Chojnic, Czerska i Brus. Parking w Charzykowach, Swornegaciach, Brusach i Konarzynach.

Rekomendowane rowery: trekkingowe, górskie lub gravelowe. Rower szosowy może mieć problem na szutrach. Warto zabrać narzędzia, zapasową dętkę i pompkę. Zasięg telefonii komórkowej bywa ograniczony w głębi lasów.

Mapa Kaszubskiej Marszruty dostępna jest na tablicach w terenie oraz elektronicznie – warto pobrać pliki GPX do nawigacji.

Kaszubska Marszruta to sieć szlaków zadowalająca zarówno początkujących, jak i zaawansowanych rowerzystów. Każdy z czterech szlaków ma unikalny urok – od jezior i lasów po elementy kultury kaszubskiej. Projekt łączy dobrze przygotowaną infrastrukturę z przepiękną przyrodą i lokalnymi atrakcjami.