Bieganie po szlaku – niezależnie, czy to trail run, czy pierwszy leśny trening – wiąże się z ryzykiem urazu. Skręcenia kostki, stłuczenia kolana czy bolesne potknięcia zdarzają się nawet doświadczonym biegaczom. Co wtedy zrobić? Jak rozpoznać, czy kontuzja wymaga interwencji lekarskiej i kiedy trzeba przerwać bieg?
Co może się stać na szlaku?
Najczęściej dochodzi do skręceń stawu skokowego, stłuczeń oraz urazów kolan i kostek. Nawet jeśli wybierasz się na pierwszy bieg w lesie lub leśnej trasie biegowej, możesz łatwo poślizgnąć się na błocie czy mokrych liściach, co w efekcie skończy się problemem wymagającym interwencji medycznej. Wielu biegaczy, zwłaszcza tych rozpoczynających swoją przygodę ze sportowym trybem życia, uważa, że drobny ból po biegu to nic poważnego. Jednak zdrowy rozsądek podpowiada, że każdy uraz należy obserwować i w razie potrzeby przerwać aktywność.
Jeśli uraz pojawi się na trasie górskiej, w trakcie biegu ekstremalnego, kontynuowanie może grozić pogłębieniem uszkodzenia i koniecznością wizyty w szpitalu. Dobre rady doświadczonych sportowców i ratowników mówią jasno: jeśli ból narasta, pojawia się znaczny obrzęk lub brak możliwości obciążenia kończyny, lepiej zrezygnować z dalszego marszu czy udziału w biegu i poszukać pomocy.
Jak działać na miejscu? Zasada RICE (odpoczynek, chłodzenie, ucisk, uniesienie)
W przypadku kontuzji, niezależnie czy dotyczy to biegów ultra, treningu trailowego czy aktywnego marszu nordic walking, podstawą pierwszej pomocy ratowniczej w terenie jest zasada RICE. Należy natychmiast przerwać bieg lub marsz i zapewnić odpoczynek urazowi, unikając dalszego obciążania. Kolejnym krokiem jest chłodzenie – przyłóż zimny kompres, opakowanie żelu chłodzącego z apteczki sportowej lub w razie braku lodu użyj zimnej butelki z wodą mineralną. Trzeci etap to ucisk, czyli założenie opaski elastycznej, a czwarty uniesienie kończyny powyżej poziomu serca. Zasada ta jest standardem nie tylko w biegach trailowych, ale i w leczeniu urazów sportowych w szpitalach ortopedycznych.
Czy warto nosić opaskę elastyczną w plecaku?
Każdy biegacz górski i turystyczny powinien zawsze mieć w plecaku opaskę elastyczną, która pozwoli szybko zabezpieczyć skręconą kostkę lub stłuczone kolano. Dotyczy to zarówno zawodników startujących w biegach masowych, jak i osób, które dopiero zaczynają swoje pierwsze biegi po leśnych trasach. Odpowiednie przygotowanie, takie jak kompletna apteczka z bandażem, opaską i środkami odkażającymi, jest elementem bezpiecznego treningu trailowego. Jeśli planujesz udział w biegu typu ultra lub ekstremalny run, opaska elastyczna to obowiązkowe minimum Twojego wyposażenia.
Jak zabezpieczyć uraz przed dotarciem do schroniska lub bazy
Jeżeli uraz uniemożliwia normalne poruszanie się, a do schroniska lub punktu ratowniczego pozostaje jeszcze długa droga, postaraj się zabezpieczyć kończynę. Unikaj obciążania kontuzjowanej nogi, jeśli to możliwe, poproś o pomoc współtowarzyszy lub zadzwoń po patrol GOPR. W przypadku drobnych stłuczeń wystarczy chłodzenie i stabilizacja. Jednak przy podejrzeniu złamania lub poważnego skręcenia z dużym bólem konieczne może być wezwanie ratowników i transport na oddział ortopedyczny.
Objawy wymagające konsultacji lekarskiej
Po zejściu z trasy i zakończeniu biegu należy dokładnie ocenić swój stan. Jeśli ból nie ustępuje po zastosowaniu zasady RICE, a wręcz narasta, gdy nie możesz obciążyć nogi lub pojawia się znaczny obrzęk i sinienie, konieczna będzie konsultacja lekarska. Dotyczy to zarówno sportowców profesjonalnych, którzy narażają się na uraz podczas zawodów sportowych, jak i osób, które złapały uraz podczas rekreacyjnych biegów po trasach leśnych. Nawet jeśli Twój pierwszy bieg zakończył się niegroźnym upadkiem, nie ignoruj bólu – lepiej sprawdzić, czy nie doszło do poważniejszego uszkodzenia więzadeł lub stawów.
Kiedy wizyta stacjonarna jest konieczna?
Wizyta stacjonarna u ortopedy lub lekarza rodzinnego jest obowiązkowa przy podejrzeniu uszkodzenia więzadeł, naderwania mięśni czy złamań. Specjalista oceni zakres ruchu w stawie, zleci diagnostykę obrazową i dobierze odpowiednie leczenie, które pozwoli szybko wrócić do formy. Wielu biegaczy ignoruje objawy urazów, chcąc jak najszybciej wrócić na trasę biegu, ale brak leczenia może skutkować długą rehabilitacją lub koniecznością rezygnacji ze sportu na długi czas.
Po zejściu ze szlaku – co dalej?
Jeśli uraz wymaga leczenia, zaraz po biegu lub powrocie do domu warto udać się do ortopedy lub lekarza rodzinnego w celu diagnostyki. W przypadku poważnych urazów najlepszym rozwiązaniem będzie oddział ratunkowy lub szpital, zwłaszcza gdy kończyna wygląda na zdeformowaną lub ból jest bardzo silny. Dobre rady doświadczonych biegaczy mówią – lepiej dmuchać na zimne, niż zignorować kontuzję i pogłębić uraz.
A jeśli potrzebujesz tylko kontynuacji leczenia?
Wielu biegaczy, którzy leczą się ortopedycznie od lat, doskonale zna swoje schorzenia i kontuzje, z którymi zmagają się na co dzień. Jeśli po biegach trailowych lub górskich potrzebujesz jedynie kontynuacji leczenia farmakologicznego, np. leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych stosowanych wcześniej, możesz skorzystać z wygodnego rozwiązania, jakim jest e-recepta online.
Dzięki temu bez wychodzenia z domu przedłużysz terapię, zachowując ciągłość leczenia oraz komfort powrotu do zdrowia w domowych warunkach. Opcja ta jest szczególnie pomocna, gdy uraz uniemożliwia Ci swobodne poruszanie się lub czekasz na wizytę ortopedyczną w ramach dalszej diagnostyki.
materiał zewnętrzny
