Spis tre艣ci: 聽opis 聽| mapa 聽| komentarze

Grudzi膮dz – Ry艅sk (szlak pieszy, czerwony)

GRUDZI膭DZ - Rudnik (jez.) - Piaski -D臋bieniec - Zielnowo - Radzy艅 Che艂mi艅ski - N. Wie艣 Kr贸lewska - Czaple - Przydw贸rz - RY艃SK

0.00 (0%) - 0 g艂osy

41 km

Pobierz 艣lad GPS: KML | GPX

Znak - Szlak pieszy czerwony

Kod szlaku: KP-4041-c

Mapa

Opis

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci Oddzia艂u Miejskiego PTTK w Toruniu

聽Ziemia Che艂mi艅ska jest tym zak膮tkiem naszego kraju, kt贸ry nie wymaga specjalnej zach臋ty aby tu przyjecha膰. Tury艣ci, kt贸rzy raz zobaczyli t臋 pi臋kn膮 krain臋 historyczn膮 b臋d膮 na sta艂e adorowa膰 przepi臋kne wiejskie, gotyckie ko艣cio艂y, liczne dwory i pa艂ace oraz szereg pami膮tek zwi膮zanych z architektur膮 obronn膮. Szlak czerwony z Grudzi膮dza do Ry艅ska,, kt贸ry przebiega przez te ziemi臋, liczy 艂膮cznie 41 km.

Zapraszamy do w臋dr贸wki.

0,0 km Grudzi膮dz (skrzy偶owanie ul. ul. Kasprowicza i Che艂mi艅skiej) – pocz膮颅tek znakowanych szlak贸w: czerwonego Grudzi膮dz – Ry艅sk i niebieskiego Grudzi膮dz – Klamry o d艂ugo艣ci 28 km). Miasto liczy ponad 110.000 mie颅szka艅c贸w – gr贸d wzm. w 1064 r. kiedy zosta艂 zaj臋ty przez Prus贸w. W 1218 r. ks. Konrad Mazowiecki nada艂 gr贸d bpowi pruskiemu Chrystianowi. Od 1231 r. gr贸d grudzi膮dzki nale偶y do Krzy偶ak贸w, kt贸rzy za spraw膮 mistrza krajowe颅go Meinharda von Ouerfurt nadali mu w 1291 r. przywilej lokacyjny. Nast膮pi颅艂a rozbudowa miasta. Grudzi膮dz zosta艂 opasany systemem mur贸w obron颅nych z 4-ma bramami i 10-ma basztami. Nad miastem na stromej nadwi颅艣la艅skiej skarpie zosta艂 pobudowany zamek, b臋d膮cy centrum administracyj颅nym komturii grudzi膮dzkiej. Dzi臋ki otrzymanym przywilejom handlowym mia颅sto w kr贸tkim czasie mocno si臋 rozwin臋艂o i rozbudowa艂o, staj膮c si臋 w XIV w. jednym z wa偶niejszych o艣rodk贸w handlu zbo偶em w Ziemi Che艂mi艅skiej. W 1411 r. na rynku miasta zosta艂 艣ci臋ty przez Krzy偶ak贸w jeden z przyw贸dc贸w Towarzystwa Jaszczurczego Miko艂aj z Ry艅ska, chor膮偶y Ziemi Che艂mi艅skiej. W 1440 roku przedstawiciele miasta zg艂osili akces do Zwi膮zku Pruskiego. II Pok贸j Toru艅ski (w 1466 r.) spowodowa艂 zmiany w艂asno艣ci w Ziemi Che艂mi艅颅skiej, miasto przesz艂o pod w艂adz臋 kr贸la Kazimierza Jagiello艅czyka, kt贸ry ustanowi艂 tu starostwo. Miasto by艂o jedn膮 z 3-ch siedzib sejmiku pruskiego a po roku 1526 zosta艂o siedzib膮 sejmiku generalnego. W 1564 r. miasto na颅wiedzi艂a wielka d偶uma, kt贸ra spustoszy艂a Grudzi膮dz. W grudniu 1655 r. zo sta艂o zaj臋te przez Szwed贸w, kt贸rzy znacznie umocnili zamek. W 1703 r. rozpocz臋ty si臋 przemarsze wojsk saskich, szwedzkich i polskich powoduj膮c straty w ludno艣ci oraz gospodarczy upadek. W 1772 r. Grudzi膮dz w wyniku rozbioru zosta艂 przy艂膮czony do pa艅stwa pruskiego. Kr贸l Fryderyk Wielki roz颅pocz膮艂 w 1775 r. budow臋 twierdzy. W 1832 r. w twierdzy zostali internowani powsta艅cy listopadowi, kt贸rzy potem na emigracji w Anglii za艂o偶yli “Gromad臋 Grudzi膮偶”.

Twierdza grudzi膮dzka ponownie sta艂a si臋 miejscem internowania powsta艅c贸w styczniowych w 1864 r. W II po艂owie XIX w. nast膮pi艂 roz颅w贸j przestrzenny miasta, powsta艂a ca艂a sie膰 po艂膮cze艅 drogowych i kolejo颅wych, uruchomiono wiele fabryk i zak艂ad贸w. Miasto uzyska艂o niepodleg艂o艣膰 w dniu 23 stycznia 1920 roku. W dniu 4 wrze艣nia 1939 r. nast膮pi艂o wej艣cie wojsk hitlerowskich do Grudzi膮dza daj膮c pocz膮tek bezwzgl臋dnej agresji i terroru wobec mieszka艅c贸w Polak贸w. Wysiedlenia, procesy, prze艣ladowa颅nia Polak贸w to tylko cz臋艣膰 represji ze strony okupanta, ostateczne ko艅czy艂y si臋 egzekucjami w 偶wirowni w Mniszku oraz lasach G贸r Ksi臋偶ych. W dniu 5 marca 1945 r. miasto zosta艂o wyzwolone przez wojska Armii Czerwonej.

 

Ciekawostki: ruiny zamku krzy偶ackiego z XIII w., fragmenty mur贸w miejskich z prze艂omu Xlll/XV w., ko艣ci贸艂 gotycki p.w. 艢w. Miko艂aja z prze艂omu XIII/XIV w. w kt贸rym zachowana polichromia gotycka z XIV w., p贸藕noroma艅ska chrzciel颅nica z I po艂owy XIII wieku, ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Franciszka Ksawerego z 1723 r. barokowy, Brama Wodna z XIV w. Spichrze z XVI-XVIII w. cz臋艣ciowo prze颅budowane, Pa艂acyk Opatek z oko艂o 1730 r., dawny klasztor reformator贸w z XVIII w., Twierdza Grudzi膮dzka zbudowana w latach 1766-86, zabytek tech颅niki tzw. R贸w Hermana z 1386 r., zabytkowe kamienice z XV-XVIII w., budy颅nek dawnego kolegium Jezuickiego z XVII i XVIII w. obecnie wykorzystywa颅ny na ratusz miasta. Restauracje. Hotele. Dojazd PKP i PKS.

3,0 km Rudnik (jezioro) – wzmiankowane w 1573 r. W 1721 r. wymieniany jest m艂yn nad jeziorem. Jezioro posiada powierzchni臋 170 ha i max g艂臋boko艣膰 12 m. Nad jego brzegami jest zlokalizowanych szereg o艣rodk贸w wypoczynkowych. Osada wzm. w 1664 r. nale偶膮ca do starostwa grudzi膮dzkiego. W 1721 r. dobra dzier偶awi starosta Jan Szembek. Punkt rozwidlenia szlaku niebieskiego Grudzi膮dz – Klamry. W sezonie czynna restauracja. Dojazd MZK.

4,0 km Marusza (rzeczka) – wyp艂ywa w okolicy wsi Marusza i wp艂ywa do jeziora Rudnickiego, posiada d艂ugo艣膰 oko艂o 22,5 km.

4,5 km Rudnik (jezioro) – o艣rodek sport贸w wodnych.

7,3 km Piaski – wie艣 wymieniana w 1773 r. W 1789 r. nale偶y do kr贸la pruskiego. Ciekawostki: ko艣ci贸艂 p.w. NMP Kr贸lowej Polski murowany, zbudowany w 1900 roku. Dojazd MZK i PKS.

9,0 km Turznice (wie艣) – gr贸d wzm. w 1277 r. kiedy by艂 bezskutecznie oble颅gany przez Ja膰wi臋g贸w. W latach 1423-24 by艂a w艂asno艣ci膮 rycersk膮 w kom-turstwie grudzi膮dzkim. W 1484 r. wymieniany jest rycerz Szymon z Turznic. W 1498 r. jest wzm. m艂yn wodny i m艂ynarz Wojtek. W latach 1540-72 wie艣 nale偶y do Jana Turznickiego. W roku 1667 wie艣 nabywaj膮 benedyktynki z Grudzi膮dza u kt贸rych wie艣 znajduje si臋 do kasaty zakonu. W 1800 r. maj膮tek kupuje Johann August Reichel. W r臋kach tej ostatniej rodziny wie艣 po颅zostaje przez ca艂y XIX w. Ciekawostki: ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. J贸zefa, drewniany, bezstylowy wzniesiony w 1936 r. W ko艣ciele warte uwagi 2 mosi臋偶ne lichtarze datowane na XV/XVI w., nisza 藕r贸dliskowa – pomnik przyrody nieo偶ywionej uznany w 1985 r. Dojazd PKS.

 

12,0 km D臋bieniec (wie艣) – gr贸d wzm. w 1222 r. w dokumencie ks Konrada Mazowieckiego, kt贸ry przekazuje go bpowi pruskiemu Chrystianowi. W ko艅颅cu XII w. gr贸d znajdowa艂 si臋 w r臋kach komesa 呕yrona. W 1409 r. w doku颅mencie wyst臋puje Rudger z D臋bie艅ca. Wie艣 stanowi w艂asno艣膰 rycersk膮 w komturstwie radzy艅skim. W 1440 r. jest wymieniany rycerz Miko艂aj z D臋bie艅ca, kt贸ry wsp贸艂dzia艂a ze Zwi膮zkiem Pruskim.

i

W 1570 r. w艂a艣cicielem d贸br jest Daniel Plemi臋cki, a w 1640 r. Miko艂aj Wejher. W 1879 r. wie艣 nale偶y do Lorenza von Rybi艅skiego. W latach 1920-46 dobra stanowi艂y w艂asno艣膰 Ro颅mualda Grzybowskiego.

Ciekawostki: pa艂ac wzniesiony w latach 1861-64 staraniem Rybi艅skiego wed艂ug projektu arch. Arnolda Hausa, p贸藕noklasycystyczny. W 1910 r. za Boles艂awa Donimirskiego zosta艂 powi臋kszony o skrzyd艂o. W otoczeniu pa艂acu znajduje si臋 park krajobrazowy z kolistym podjazdem przed front pa艂acu. Park zosta艂 za艂o偶ony w II po艂owie XIX w. i posiada 25 gatunk贸w drzew, w艣r贸d kt贸rych znajduje si臋 klon cukrowy, jarz膮b szwedzki oraz 偶ywotnik. Nad stawem na p贸艂wyspie wznosi si臋 neogotycka kaplica pa艂acowa p.w. 艢w. Wawrzy艅ca zbudowana przez Rybi艅skiego w latach 1862-68. W pd-zach cz臋艣ci D臋bie艅ca w wid艂ach 2 strumieni znajduje si臋 p贸藕no颅艣redniowieczne grodzisko pier艣cieniowate o regionalnej nazwie “Zb贸jecka Jama”. Dojazd PKS.

15,0 km Zielnowo (wie艣) – osada wzm. w 1222 r. kiedy to zosta艂a przekaza颅na bpowi pruskiemu Chrystianowi przez ks Konrada Mazowieckiego, Po颅przednio pod koniec XII w. znajdowa艂a si臋 w r臋kach komesa 呕yrona. W 1414 r. wie艣 wymieniana w krzy偶ackiej “Ksi臋dze Strat” z racji poniesionych szk贸d wojennych. W 1438 r. wie艣 stanowi kr贸lewszczyzn臋. Ciekawostki: chaty drewniane o i konstrukcji zr臋bowej kryte strzech膮 z XIX w. I cmentarz ewangelicki z po艂owy XIX w. Dojazd PKS.

20,0 km Radzy艅 Che艂mi艅ski – niewielkie miasto w ziemi che艂mi艅skiej oko艂o 20 km na pd-wsch od Grudzi膮dza. Gr贸d wymieniany w 1015 r. kiedy to zo颅staje zdobyty przez woj贸w Boles艂awa Chrobrego na Prusach. Na pocz膮tku XIII w. Radzy艅 stanowi艂 silny o艣rodek administracyjny nale偶膮cy do dzielnicy mazowieckiej. W 1224 r. gr贸d od syn贸w wojewody mazowieckiego Krystyna kupuje bp pruski Chrystian, kt贸ry w 1231 r. przekazuje go krzy偶akom. W 1234 r. prawdopodobnie dochodzi do lokalizacji miasta, W 1285 r. komtur krajowy ziemi che艂mi艅skiej Konrad von Thierberg odnawia przywilej lokacyj颅ny miasta wydany przez mistrza krajowego Hermana von Balka. XIII wiek to okres powsta艅 plemion pruskich, dochodzi do wielokrotnych obl臋偶e艅 miasta oraz dwukrotnego jego zdobycia. W 1440 r. miasto przyst臋puje do Zwi膮zku Pruskiego. Po wybuchu wojny 13-letniej w 1454 r. miasto i zamek zajmuj膮 Zwi膮zkowcy. Ostatecznie po zako艅czeniu wojny w 1466 r. (pok贸j Toru艅ski) Radzy艅 jest w艂膮czony do Korony. W 1575 r. miasto niszczy po偶ar. Kolejne stulecie przynosi wojny szwedzkie, kt贸re niszcz膮 ca艂y kraj w tym Radzy艅. Od tego czasu datuje si臋 upadek miasta i jego znaczenia. W 1772 r. Radzy艅 znalaz艂 si臋 w zaborze pruskim podlegaj膮c administracyjnie rejencji kwidzy艅颅skiej. Wyzwolenie miasta spod jarzma zaborcy nast膮pi艂o w styczniu 1920 r. II wojna 艣wiatowa zawita艂a do Radzynia Che艂mi艅skiego w pierwszych dniach wrze艣nia 1939 r. Noc okupacji hitlerowskiej zako艅czy艂a si臋 dla jego mie颅szka艅c贸w w dniu 25 stycznia 1945 r. kiedy to miasto zosta艂o wyzwolone przez oddzia艂y 65 armii wojsk radzieckich.

 

Ciekawostki: ko艣ci贸艂 farny p.w. 艢w. Anny, gotycki zbudowany w latach 1310-40 z p贸藕norenesansow膮 kaplic膮 D膮browskich z 1587 r. i zamykaj膮c膮 j膮 misternie kut膮 krat膮, kaplica cmentarna p.w. 艢w. Jerzego, gotycka z XIV w. Ufundowana przez komtura ziemi che艂mi艅skiej Konrada von Thierberg z oko艂o 1285 r. Na Zielonym Wzg贸rzu, kt贸re wznosi si臋 nad cmentarzem znajduje si臋 klasycystyczny dw贸r drewniany, otynkowany z prze艂omu XVIII/XIX w. Obok zamku przy mostku jest po艂o偶ony g艂az narzutowy z wyrytym herbem miasta Radzynia i dat膮 1593 r. Na pd-wsch od zamku jest zlokalizowane grodzisko 艣redniowieczne czynne w XI-XIII w. znacznie zniszczone. Ruiny zamku krzy偶ackiego z XIV w. Pierwotny zamek jako drewniany zosta艂 zbudowany oko艂o 1234 r. przez Hermana von Balka mistrza krajowego. Od czasu powstania zamek jest siedzib膮 konwentu. W latach 1251-52 jest wzmiankowa颅ny pierwszy komtur zamkowy Hartwich. Przebudow臋 zamku z drewnianego na murowany rozpocz臋to z pocz膮tkiem XIV w. i obejmuje ona etap od 1305 r. do 1330 r. W dniach 23.1X1410 r. zamek zosta艂 zdobyty i zniszczony przez po颅wracaj膮ce spod Malborka wojsko polskie. W roku nast臋pnym (1411) zamek jest w r臋kach cz艂onk贸w Towarzystwa Jaszczurczego, a偶 do zawarcia I Pokoju Toru艅skiego. Wybuch wojny 13-letniej powoduje zaj臋cie zamku przez woj颅ska Zwi膮zku Pruskiego. Od 1466 r. (II Pok贸j To颅ru艅ski) do 1772 r. zamek jest siedzib膮 starost贸w kr贸lewskich. W 1481 r. nast臋puje odbudowa radzy艅skiego zamku. Wiek XVII przyni贸s艂 wojny szwedz颅kie, kt贸re obr贸ci艂y wiele polskich zamk贸w w perzyn臋 dotyczy to, tak偶e Radzynia. Po 1772 r. zamek ulega cz臋艣ciowej rozbi贸rce a z uzyskanej ceg艂y zostaj膮 wzniesione w mie艣cie domy i ratusz. W 1837 r. nast臋puje wstrzyma颅nie prac rozbi贸rkowych. W 1839 na zamku przeprowadzono pierwsze prace zabezpieczaj膮ce. Zamek w Radzyniu usytuowany jest na przesmyku dw贸ch jezior. Zosta艂 zbudowany z ceg艂y na planie kwadratu. Sk艂ada艂 si臋 z 4-ch dwu颅pi臋trowych skrzyde艂 po艂膮czonych ze sob膮 na rogach 4-ma basztami o wysoko艣ci 36 m. Na dziedzi艅cu znajdowa艂a si臋 studnia z wod膮 pitn膮. W zach. skrzydle z wyj艣ciem na fos臋 umieszczona by艂a wie偶a ust臋powa (dansker). W pn-zach cz臋艣ci dziedzi艅ca znajdowa艂a si臋 o艣mioboczna wie偶a sygnalizacyjno-obronna. Wjazd do zamku g艂贸wnego prowadzi艂 przez zwodzony most i bram臋 w skrzydle pd poprzedzony 2-ma przedzamczami. Do naszych cza颅s贸w zachowa艂y si臋 pot臋偶ne ruiny zamku cz臋艣ciowo zrekonstruowane i za颅bezpieczone jako trwa艂a ruina. Klucze do zamku znajduj膮 si臋 w Urz臋dzie Miasta w Radzyniu. Na Placu Towarzystwa Jaszczurczego ma pocz膮tek szlak zielony Radzy艅 Che艂mi艅ski – Ostrowite o 艂膮cznej d艂ugo艣ci 32 km. Restauracja. Motel. Dojazd PKS.

22,0 km Janowo (wie艣) – ciekawostki: dw贸r murowany z po艂owy XIX w., wok贸艂 dworu park dworski pochodz膮cy z ko艅ca XIX w. z 16 gatunkami drzew (warta uwagi topola Maksymowicza). Dojazd PKS.

25,5 km Gziki (wie艣) – folwark rycerski wzm. w 1423-24 roku jako le偶膮cy w komturstwie radzy艅skim. W 1414 r. wie艣 ponios艂a szkody wojenne jest wymieniana w krzy偶ackiej “Ksi臋dze Strat”. W XVI w. wie艣 szlachecka stanowi w艂asno艣膰 rodziny Kostk贸w, p贸藕niej Jerzego Konopackiego. Ciekawostki: park dworski z ko艅ca XIX w. Dojazd PKS.

27,5 km Stanis艂awki (skraj wsi) – wie艣 wymieniana z 1772 r. W 1830 r. nale偶y do w艂a艣ciciela maj膮tku Wronie – von Sch枚nborna.

 

31,0 km Nowa Wie艣 Kr贸lewska 聽(wie艣) – w 1289r. komtur ziemi che艂mi艅skiej Herman von Sch枚nenberg nadaje so艂tysowi przywilej na lokacj臋 wsi w komturstwie wieldz膮dzkim. W 1414r. wie艣 jest wymieniona w krzy偶ackiej “Ksi臋dze Strat” w wyniku poniesionych szk贸d wojennych. W 1565r. wie艣 stanowi w艂asno艣膰 kr贸lewsk膮. Od 1733r. dobra dzier偶awi kasztelan elbl膮ski bart艂omiej bagniewski. Wie艣 w 1756r. nale偶y do kr贸la Augusta III. W 1837r. wie艣 jest w艂asno艣ci膮 Wilhelma W盲gnera, a w 1862r. nale偶y do Emila Friedricha.Ciekawostki : gotycki Ko艣ci贸艂 pw. 艢w. Jana Chrzciciela wzniesiony ok. 1300r. 聽W ko艣ciele znajduje si臋 granitowa kropielnica by膰 mo偶e 艣redniowieczna, druga kropielnica drewniana pochodzi z XV wieku. Rze藕by gotyckie z XVI w. oraz p艂yty nagrobne : Konstancji Bagniewskiej i W艂adys艂awa Dzia艂owskiego. Na po艂udniowej 艣cianie prezbiterium cz臋艣ciowo zachowany gnomon z XVI/XVII w. na wie偶y dwa dzwony z 1768r i z XVII w. Dojazd PKS.

34,0 km Czaple (wie艣) – gr贸d wzm. w 1268 r. w zwi膮zku ze zdobyciem go przez Ja膰wi臋g贸w. Wielki Mistrz Zakonu Winrych von Kniprode nadaje w 1373 roku przywilej na za艂o偶enie wsi so艂tysowi Hannusowi. W 1570 r. cz臋艣膰 wsi nale偶y do Marcina Dulskiego, potem a偶 do 1780 stanowi w艂asno艣膰 biskup贸w che艂mi艅skich. Ciekawostki: dw贸r wzniesiony pod koniec XIX w. pi臋trowy, murowany z ceg艂y. Dojazd PKS.

37,0 km Przydw贸rz (wie艣) – wymieniana w 1792 r. W pobli偶u wsi jest po艂o偶one jez. Wieczne o powierzchni 200 ha i max g艂臋boko艣ci 4 m. Nad jeziorem jest zlokalizowanych szereg o艣rodk贸w wypoczynkowych.

38,0 km Trzciano (wie艣) – w 1278 jako 艣wiadek na dokumencie wyst臋puje Nymmer z Trzciana. W 1376 r. jest wymieniany folwark, kt贸ry nale偶y do Zakonu w w贸jtostwie rog贸藕nie艅skim. W 1414 r. w

41,0 km Ry艅sk (wie艣) – wzm. w 1341 r. kiedy to wielki mistrz Dytrych von Altenburg czyni nadanie dla so艂tysa Jana. W 1397 r. Miko艂aj z Ry艅ska, jego brat Hanusz oraz bracia Fryderyk i Miko艂aj z Kitnowa za艂o偶yli “Towarzystwo Jaszczurcze”. W 1414 r. wie艣 jest wymieniona w krzy偶ackiej “Ksi臋dze Strat” z powodu du偶ych strat wojennych m.in. zosta艂a spalona wie艣. W roku 1526 kr贸l Zygmunt I nadaje przywilej w艂asno艣ci na wie艣 dla Jerzego i Konrada Plemi臋ckich. Dobra w 1766 r. nale偶膮 do Marianny Wilksyckiej, po niej od 1800 r. do Jakuba Wilksyckiego, a od 1872 r. do hr Artura Sumi艅skiego.

Ciekawostki: dw贸r zbudowany na prze艂omie XVIII/XIX w., rozbudowany w 1897 r. W otoczeniu dworu park krajobrazowy za艂o偶ony w II po艂owie XIX w z 25 gatunkami drzew. Niekt贸re z nich jak cis o obwodzie 106 cm wysoko艣ci 7,5 m w wieku 500 lat, skupienie 4 d臋b贸w o obwodzie 338-525 cm wysoko艣ci 29-34 m w wieku 250-350 lat oraz skupienie 5 drzew (4 d臋by – obw贸d 305-356 cm wysoko艣膰 23-25 m, wiek 120-150 lat i kasztanowiec o obwodzie 345 cm wysoko艣ci 20 m w wieku 150 lat) stanowi膮 pomniki przyrody o偶ywionej.

 

Ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Wawrzy艅ca wzniesiony w I po艂owie XIV w. gotycki z granitow膮 kropielnic膮 prawdopodobnie 艣redniowieczn膮 i dzwonem z minusku艂膮 z XV w. Ko艣ci贸艂 poewangelicki z ko艅ca XIX w. z po艂o偶onym obok obeliskiem kamiennym z nazwiskiem mjr. Hertela z Zaj膮czkowa. Murowane 4-ry czworaki z ko艅ca XIX w. Na styku 2 jezior: Sza艅ce i Ry艅skiego zlokalizowano grodzisko wy偶ynne eliptyczne po艂o偶one 1 km na pd-zach od wsi czynne IX-XV w. Przy szosie w kierunku na Orzechowo stoi 偶elbetonowy schron z 1944 r. Koniec szlaku czerwonego Grudzi膮dz – Ry艅sk i pocz膮tek szlaku 偶贸艂tego Ry艅sk – Firlus o d艂ugo艣ci 18 km. Bar. Dojazd PKS.

Henryk Mi艂oszewski

 

Znakowany turystyczny szlak pieszy w kolorze czerwonym, z przebiegiem j/w zosta艂 wyznaczony w terenie przez dzia艂aczy spo艂ecznych z Oddzia艂u Miejskiego PTTK im. Mariana Sydowa w Toruniu, kt贸ry jest administratorem szlaku i posiada pe艂ne prawa autorskie zwi膮zane ze szlakiem (przebieg trasy, kilometra偶, kod szlaku, symbolika, nazwa i opis krajoznawczy)

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak pieszy (znakowany). Miejscowo艣ci: Grudzi膮dz, Radzy艅 Che艂mi艅ski i Ry艅sk. Regiony: Grudzi膮dzki (powiat), W膮brzeski (powiat) i Ziemia Che艂mi艅ska. Wojew贸dztwa: kujawsko-pomorskie.

Ostatnia modyfikacja: 21 wrze艣nia 2016