Spis treści:   opis  | mapa  | komentarze

Znak - Szlak pieszy niebieski

Grudziądz – Klamry (pieszy, niebieski)

Grudziądz - Biały Bór - Gogolin - Wielkie Łunawy - Klamry

3.50 (72%) - 2 głosy

27 km

Pobierz ślad GPS: KML | GPX

Mapa

Opis

Tekst publikowany dzięki uprzejmości Oddziału Miejskiego PTTK w Toruniu

 Tereny położone na pd-zach od Grudziądza są raczej słabo znane pod względem krajoznawczo-turystycznym, jednak w pełni zasługują na poznanie. Opisywany tu szlak turystyczny niebieski Grudziądz – Klamry o długości całkowitej 28 km – pozwoli wędrującym turystom uchylić rąbka historii związanej z Ziemią Chełmińską i Pomezanią.

(opis szlaku wkrótce uzupełniony zostanie większą  liczbą fotografii)

0,0 km Grudziądz (skrzyżowanie ul. Kasprowicza i Chełmińskiej). Początek turystycznego szlaku czerwonego Grudziądz – Ryńsk.

3,0 km Jezioro Rudnik Grudziądz – rozwidlenie ze szlakiem czerwonym Grudziądz – Ryńsk. Rudnik (jezioro) – wzm. w 1573 r. W 1721 r. wymieniany jest młyn nad jezio­rem. Jezioro posiada powierzchnię 170 ha i max głębokość 12m. Nad jego brzegami jest zlokalizowanych szereg ośrodków wypoczynkowych. Osada wzm. w 1664 r. należąca do starostwa grudziądzkiego. W 1721 r. dobra dzierżawi starosta Jan Szembek. W sezonie czynna restauracja. Dojazd MZK.

6,5 km Grudziądz – Mniszek (dzielnica miasta). Osiedle robotnicze wzniesione w latach 1949-54 dla potrzeb filii Pomorskiej Odlewni i Emaliemi, którą wybudowano w 1911 r., następnie w latach 1966-70 ją rozbudowano. Restauracja. Dojazd PKP, PKS i MZK.

7,0 km Pieńki Królewskie (wieś) – założona w 1756 r. przez administratora starostwa grudziądzkiego Ludwika Karczewskiego. Przywileje wsi zostają potwierdzone w 1761 r. przez króla Stanisława Augusta. Ciekawostki: kościół p.w. Św. Andrzeja Boboli, neogotycki z 1911 r. poprzednio należący do wyznania unijno-ewangelickiego. Cmentarz z pomnikiem poległych żołnie­rzy Armii Czerwonej z okresu II wojny światowej (ok. 190 żołnierzy) Dojazd PKS.

10,0 km Mały Rudnik (wieś) – wymieniana w 1840 r. Ciekawotki: lipa drobnolistna o pierśnicy 440 cm, wysokości 19 m w wieku 160 lat, będąca pomni­kiem przyrody. Chaty drewniane konstrukcji zrębowej zbudowane w XVIII w. przez kolonistów olęderskich.

10,8 km Sztynwag (wieś) – wzmiankowana w 1396r., kiedy to należy do Rady Miasta Chełmna. W 1409 r. jest wzm. folwark należący do Hannosa. W latach 1423-24 folwark znajduje się w wójtostwie lipienieckim. Około 1472 r. folwark otrzy­mali Bracia Wspólnego Życia z Chełmna. W 1489 r. Rada Miasta Chełmna potwierdza Zgromadzeniu użytkowanie wsi przez okres 30 lat. Ciekawostki: cmentarz rzymsko-ewangelicki z pół. XIX w. nieczynny oraz ewangelicki z pół. XIX w., także nieczynny. Chata drewniana o konstrukcji zrębowej z oko­ło 1800 roku zbudowana przez osadników olęderskich. Dojazd PKS.

13,0 km Gogolin (wieś) – wzm. w 1396r. jako należąca do Rady Miasta Chełmna. W 1519 r. bp chełmiński Jan Konopacki zatwierdza wieś kościoło­wi parafialnemu w Chełmnie. W 1525 r. wieś należy do Akademii Chełmiń­skiej. Ciekawostki: dąb o pierśnicy 340 cm, wysokości 20 m w wieku 300 lat będący pomnikiem przyrody. Dojazd PKS.

14,0 km Zalesie (przysiółek) – pomiędzy Trzebiełuchem i Gogolinem.

17,0 km Wielkie Łunawy (wieś) –  wzm. w 1251r. jako granicząca z posia­dłościami miasta Chełmna. W 1396 r. wieś należy do Rady Miasta Chełmna. W 1438 r. własność miasta Chełmna. W 1667 r. część wsi należy do Macieja Odrowskiego. Ciekawostki: kościół p.w. Wniebowzięcia NMP zbudowany w 1855 r. jako zbór ewangelicki, neoromański. Cmentarze: 3 ewangelickie (z XIX w., z II pół. XIX w i końca XVIII ww.). Dojazd PKS.

19,0 km Małe Łunawy (wieś) – zasiedlona w 1727 r. przez osadników olęderskich. W XVIII w. należy do starostwa grudziądzkiego. Ciekawostki: chaty drewniane, konstrukcji zrębowej z pół, XIX w. Cmentarz ewangelicki z XIX w. Dojazd PKS.

24,5 km Wabcz (leśniczówka) – w odległości około 2,5 km na pd-zach od leśniczówki znajduje się wieś Wabcz, która była wzm. już w 1222 r. w nadaniu ks. Mazowieckiego Konrada dla bpa pruskiego Chrystiana. W 1313 r. komtur krajowy Dytrych von Lichtenhagen potwierdza kupno części wsi przez mieszczanina chełmińskiego Hermana. W 1367 r. jest wymieniany młyn Żaki. W 1514 r. młyn jest własnością zgromadzenia Braci Wspólnego Życia z Chełmna. W 1519 bp Chełmiński Jan Konopacki nadaje młyn kolegiacie w Chełmnie. W 1570 r. wieś szlachecka należąca do Wapczyńskich, w 1706 r. do Konojadzkiej, a pod koniec XVIII w. do Działowskich. Ciekawostki: kościół gotycki p.w. Św. Bartłomieja wzniesiony ok. 1288 r. Wewnątrz rzeźby gotyc­kie z XIV w. Budynek plebanii zbudowanej około połowy XIX w. Grodzisko wyżynne, koliste na pn-zach od wsi na wzgórzu zwanym Poganka, czynne w X – XII w. Zespół dworski – dwór zbudowany w II pół. XIX w. zapewne w miejsce starszej siedziby. Murowany, późnoklasycystyczny. W otoczeniu dworu park krajobrazowy z pół. XIX w. z okazami starodrzewia – zabytków.

27,0 km Klamry – punkt styczny ze szlakiem czerwonym Chełmno – Kornatowo.

28,0 km Klamry (pomnik pomordowanych) – wieś została założona w końcu XVIII w. W czasie II wojny światowej na terenie tzw. Piaskowni hitlerowcy rozstrzelali około 2000 osób wśród których były kobiety i dzieci. W 1944 r. pragnąc zatrzeć ślady zbrodni wykopali zwłoki i następnie je spalili. W miej­scu kaźni został wystawiony obelisk ku czci ofiar terroru. Ciekawostki: w obrębie jednego z zabudowań wsi rośnie dąb – pomnik przyrody, którego wiek oceniono na około 160 lat, obwód wynosi 355 cm a wysokość 28 m. Koniec szlaku niebieskiego, a szlak czerwony prowadzi dalej do Chełmna. Dojazd PKS.

 

Henryk Miłoszewski

Znakowany turystyczny szlak pieszy w kolorze niebieskim, z przebiegiem j/w został wyznaczony w terenie przez działaczy społecznych z Oddziału Miejskiego PTTK im. Mariana Sydowa w Toruniu, który jest administratorem szlaku i posiada pełne prawa autorskie związane ze szlakiem (przebieg trasy, kilometraż, kod szlaku, symbolika, nazwa i opis krajoznawczy)

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak pieszy (znakowany). Miejscowości: Grudziądz i .Klamry. Regiony: Chełmiński (powiat), Dolina Dolnej Wisły, Grudziądzki (powiat), i Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. Województwa: kujawsko-pomorskie.

Ostatnia modyfikacja: 21 września 2016