Spis tre艣ci: 聽opis 聽| mapa 聽| komentarze

Grudzi膮dz – Klamry (pieszy, niebieski)

Grudzi膮dz - Bia艂y B贸r - Gogolin - Wielkie 艁unawy - Klamry

3.50 (72%) - 2 g艂osy

27 km

Pobierz 艣lad GPS: KML | GPX

Znak - Szlak pieszy niebieski

Mapa

Opis

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci Oddzia艂u Miejskiego PTTK w Toruniu

聽Tereny po艂o偶one na pd-zach od Grudzi膮dza s膮 raczej s艂abo znane pod wzgl臋dem krajoznawczo-turystycznym, jednak w pe艂ni zas艂uguj膮 na poznanie. Opisywany tu szlak turystyczny niebieski Grudzi膮dz – Klamry o d艂ugo艣ci ca艂kowitej 28 km – pozwoli w臋druj膮cym turystom uchyli膰 r膮bka historii zwi膮zanej z Ziemi膮 Che艂mi艅sk膮 i Pomezani膮.

(opis szlaku wkr贸tce uzupe艂niony zostanie wi臋ksz膮 聽liczb膮聽fotografii)

0,0 km Grudzi膮dz (skrzy偶owanie ul. Kasprowicza i Che艂mi艅skiej). Pocz膮tek turystycznego szlaku czerwonego Grudzi膮dz – Ry艅sk.

3,0 km Jezioro Rudnik Grudzi膮dz – rozwidlenie ze szlakiem czerwonym Grudzi膮dz – Ry艅sk. Rudnik (jezioro) – wzm. w 1573 r. W 1721 r. wymieniany jest m艂yn nad jezio颅rem. Jezioro posiada powierzchni臋 170 ha i max g艂臋boko艣膰 12m. Nad jego brzegami jest zlokalizowanych szereg o艣rodk贸w wypoczynkowych. Osada wzm. w 1664 r. nale偶膮ca do starostwa grudzi膮dzkiego. W 1721 r. dobra dzier偶awi starosta Jan Szembek. W sezonie czynna restauracja. Dojazd MZK.

6,5 km Grudzi膮dz – Mniszek (dzielnica miasta). Osiedle robotnicze wzniesione w latach 1949-54 dla potrzeb filii Pomorskiej Odlewni i Emaliemi, kt贸r膮 wybudowano w 1911 r., nast臋pnie w latach 1966-70 j膮 rozbudowano. Restauracja. Dojazd PKP, PKS i MZK.

7,0 km Pie艅ki Kr贸lewskie (wie艣) – za艂o偶ona w 1756 r. przez administratora starostwa grudzi膮dzkiego Ludwika Karczewskiego. Przywileje wsi zostaj膮 potwierdzone w 1761 r. przez kr贸la Stanis艂awa Augusta. Ciekawostki: ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Andrzeja Boboli, neogotycki z 1911 r. poprzednio nale偶膮cy do wyznania unijno-ewangelickiego. Cmentarz z pomnikiem poleg艂ych 偶o艂nie颅rzy Armii Czerwonej z okresu II wojny 艣wiatowej (ok. 190 偶o艂nierzy) Dojazd PKS.

10,0 km Ma艂y Rudnik (wie艣) – wymieniana w 1840 r. Ciekawotki: lipa drobnolistna o pier艣nicy 440 cm, wysoko艣ci 19 m w wieku 160 lat, b臋d膮ca pomni颅kiem przyrody. Chaty drewniane konstrukcji zr臋bowej zbudowane w XVIII w. przez kolonist贸w ol臋derskich.

10,8 km Sztynwag (wie艣) 鈥 wzmiankowana w 1396r., kiedy to nale偶y do Rady Miasta Che艂mna. W 1409 r. jest wzm. folwark nale偶膮cy do Hannosa. W latach 1423-24 folwark znajduje si臋 w w贸jtostwie lipienieckim. Oko艂o 1472 r. folwark otrzy颅mali Bracia Wsp贸lnego 呕ycia z Che艂mna. W 1489 r. Rada Miasta Che艂mna potwierdza Zgromadzeniu u偶ytkowanie wsi przez okres 30 lat. Ciekawostki: cmentarz rzymsko-ewangelicki z p贸艂. XIX w. nieczynny oraz ewangelicki z p贸艂. XIX w., tak偶e nieczynny. Chata drewniana o konstrukcji zr臋bowej z oko颅艂o 1800 roku zbudowana przez osadnik贸w ol臋derskich. Dojazd PKS.

13,0 km Gogolin (wie艣) – wzm. w 1396r. jako nale偶膮ca do Rady Miasta Che艂mna. W 1519 r. bp che艂mi艅ski Jan Konopacki zatwierdza wie艣 ko艣cio艂o颅wi parafialnemu w Che艂mnie. W 1525 r. wie艣 nale偶y do Akademii Che艂mi艅颅skiej. Ciekawostki: d膮b o pier艣nicy 340 cm, wysoko艣ci 20 m w wieku 300 lat b臋d膮cy pomnikiem przyrody. Dojazd PKS.

14,0 km Zalesie (przysi贸艂ek) – pomi臋dzy Trzebie艂uchem i Gogolinem.

17,0 km Wielkie 艁unawy (wie艣) – 聽wzm. w 1251r. jako granicz膮ca z posia颅d艂o艣ciami miasta Che艂mna. W 1396 r. wie艣 nale偶y do Rady Miasta Che艂mna. W 1438 r. w艂asno艣膰 miasta Che艂mna. W 1667 r. cz臋艣膰 wsi nale偶y do Macieja Odrowskiego. Ciekawostki: ko艣ci贸艂 p.w. Wniebowzi臋cia NMP zbudowany w 1855 r. jako zb贸r ewangelicki, neoroma艅ski. Cmentarze: 3 ewangelickie (z XIX w., z II p贸艂. XIX w i ko艅ca XVIII ww.). Dojazd PKS.

19,0 km Ma艂e 艁unawy (wie艣) – zasiedlona w 1727 r. przez osadnik贸w ol臋derskich. W XVIII w. nale偶y do starostwa grudzi膮dzkiego. Ciekawostki: chaty drewniane, konstrukcji zr臋bowej z p贸艂, XIX w. Cmentarz ewangelicki z XIX w. Dojazd PKS.

24,5 km Wabcz (le艣nicz贸wka) 鈥 w odleg艂o艣ci oko艂o 2,5 km na pd-zach od le艣nicz贸wki znajduje si臋 wie艣 Wabcz, kt贸ra by艂a wzm. ju偶 w 1222 r. w nadaniu ks. Mazowieckiego Konrada dla bpa pruskiego Chrystiana. W 1313 r. komtur krajowy Dytrych von Lichtenhagen potwierdza kupno cz臋艣ci wsi przez mieszczanina che艂mi艅skiego Hermana. W 1367 r. jest wymieniany m艂yn 呕aki. W 1514 r. m艂yn jest w艂asno艣ci膮 zgromadzenia Braci Wsp贸lnego 呕ycia z Che艂mna. W 1519 bp Che艂mi艅ski Jan Konopacki nadaje m艂yn kolegiacie w Che艂mnie. W 1570 r. wie艣 szlachecka nale偶膮ca do Wapczy艅skich, w 1706 r. do Konojadzkiej, a pod koniec XVIII w. do Dzia艂owskich. Ciekawostki: ko艣ci贸艂 gotycki p.w. 艢w. Bart艂omieja wzniesiony ok. 1288 r. Wewn膮trz rze藕by gotyc颅kie z XIV w. Budynek plebanii zbudowanej oko艂o po艂owy XIX w. Grodzisko wy偶ynne, koliste na pn-zach od wsi na wzg贸rzu zwanym Poganka, czynne w X – XII w. Zesp贸艂 dworski – dw贸r zbudowany w II p贸艂. XIX w. zapewne w miejsce starszej siedziby. Murowany, p贸藕noklasycystyczny. W otoczeniu dworu park krajobrazowy z p贸艂. XIX w. z okazami starodrzewia 鈥 zabytk贸w.

27,0 km Klamry – punkt styczny ze szlakiem czerwonym Che艂mno – Kornatowo.

28,0 km Klamry (pomnik pomordowanych) – wie艣 zosta艂a za艂o偶ona w ko艅cu XVIII w. W czasie II wojny 艣wiatowej na terenie tzw. Piaskowni hitlerowcy rozstrzelali oko艂o 2000 os贸b w艣r贸d kt贸rych by艂y kobiety i dzieci. W 1944 r. pragn膮c zatrze膰 艣lady zbrodni wykopali zw艂oki i nast臋pnie je spalili. W miej颅scu ka藕ni zosta艂 wystawiony obelisk ku czci ofiar terroru. Ciekawostki: w obr臋bie jednego z zabudowa艅 wsi ro艣nie d膮b – pomnik przyrody, kt贸rego wiek oceniono na oko艂o 160 lat, obw贸d wynosi 355 cm a wysoko艣膰 28 m. Koniec szlaku niebieskiego, a szlak czerwony prowadzi dalej do Che艂mna. Dojazd PKS.

 

Henryk Mi艂oszewski

Znakowany turystyczny szlak pieszy w kolorze niebieskim, z przebiegiem j/w zosta艂 wyznaczony w terenie przez dzia艂aczy spo艂ecznych z Oddzia艂u Miejskiego PTTK im. Mariana Sydowa w Toruniu, kt贸ry jest administratorem szlaku i posiada pe艂ne prawa autorskie zwi膮zane ze szlakiem (przebieg trasy, kilometra偶, kod szlaku, symbolika, nazwa i opis krajoznawczy)

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak pieszy (znakowany). Miejscowo艣ci: Grudzi膮dz i Klamry. Regiony: Che艂mi艅ski (powiat), Dolina Dolnej Wis艂y, Grudzi膮dzki (powiat) i Zesp贸艂 Park贸w Krajobrazowych Che艂mi艅skiego i Nadwi艣la艅skiego. Wojew贸dztwa: kujawsko-pomorskie.

Ostatnia modyfikacja: 21 wrze艣nia 2016