Spis tre艣ci: 聽 opis 聽| mapa 聽| komentarze

Bydgoszcz Fordon – Che艂mno (Rezerwat贸w Che艂mi艅skich, szlak pieszy, 偶贸艂ty)

Bydgoszcz Fordon - Ostromecko - Unis艂aw - Che艂mno

3.88 (77%) - 8 g艂osy

47 km

Pobierz 艣lad GPS: KML | GPX

Znak - Szlak pieszy 偶贸艂ty

Mapa

Opis

呕贸lty szlak Bydgoszcz – Che艂mno uznawany jest za najatrakcyjniejsz膮 i najciekawsz膮 tras臋 turystyczn膮 Ziemi Che艂mi艅skiej. Biegnie w艣r贸d wylewisk i stromych zboczy Doliny Dolnej Wis艂y prowadz膮c pomi臋dzy rezerwatami przyrody, chroni膮cymi najcenniejsze walory Doliny. MIejscami szlak jest bardzo trudny. Trzeba przedziera膰 si臋 przez chaszcze i szuka膰 oznakowania, kt贸re zanik艂o na wielu odcinkach. Mimo wszystko warto!

Opisy szlaku pieszego Bydgoszcz – Che艂mno

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci Wojciecha Jag艂y i Klubu Turyst贸w Pieszych “Pi臋taszki”:

Rezerwat Las Maria艅ski na szlaku Rezerwat贸w Che艂mi艅skichBydgoszcz Fordon PKP – ul. Fordo艅ska – most przez Wis艂臋 – zej艣cie schodami w臋ze艂 szlak贸w (czarny Ostromecko – Ostromecko) – rezerwat Wielka K臋pa Ostromecka – Strzy偶awa 3 km – Ostromecko zabytkowy park krajobrazowy pomnikowe drzewa, ruiny kaplicy grobowej – renesansowy pa艂ac z XIX w., ogrody z XVIII w., rokokowy pa艂ac Mostowskich z XVIII w., gotycki ko艣ci贸艂ek z XVIII w. – Ostromecko PKS 6 km w臋ze艂 szlak贸w (czarny Ostromecko – Ostromecko) – rezerwat le艣ny Las Maria艅ski – Mozgowina 7 km – Reptowo 8 km – Janowo 11 km – Gzin 17 km – Unis艂aw PKS 24 km – P艂utowo – Starogr贸d – Che艂mno 48 km.

Szlak ma charakter przyrodniczy i prowadzi przez rezerwaty przyrody na wschodnim brzegu Wis艂y

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci聽Oddzia艂u Miejskiego PTTK w Toruniu:

Szlak 偶贸艂ty z Che艂mna do Fordonu, dzielnicy Bydgoszczy, prowadzi kraw臋dzi膮 pradoliny rzeki Wis艂y przez historyczn膮 Ziemi臋 Che艂mi艅sk膮 ukazuj膮c jej walory historyczne i przyrodnicze.

Che艂mno

0,0 km Che艂mno (Rynek) – pocz膮tek znakowanych szlak贸w: czerwonego Che艂mno – Kornatowo, zielonego: Che艂mno – Che艂mno, niebieskiego: Che艂mno – 艢wiecie oraz czarnego: Che艂mno – Che艂mno. Miasto z oko艂o20.000 mieszka艅c贸w. Prawa miejskie otrzyma艂o w 1233r. z r膮k mistrza krajowego Hermana Balka, kt贸ry lokowa艂 je na terenie dzisiejszego Starogrodu. Oko艂o 1239 r. miasto zosta艂o translokowane na teren obecnej dzielnicy Rybaki, sk膮d oko艂o 1244 usadowi艂o si臋 na wzg贸rzach nadwi艣la艅skich na obecnym miejscu. W 1244 r. ks. Pomorski 艢wi臋tope艂k zdoby艂 podst臋pem miasto utrzymuj膮c je przez jaki艣 czas. W okresie powsta艅 Prus贸w oko艂o 1263 r. w贸dz Ja膰wi臋g贸w Skumand spustoszy艂 i ograbi艂 okolice Che艂mna nie zdobywaj膮c miasta. Zamierzeniem Krzy偶ak贸w by艂o ustanowienie Che艂mna stolic膮 pa艅stwa zakonnego, jednak silna ekspansja krzy偶acka i rozw贸j terytorialny spowodowa艂y ulokowanie stolicy w Malborku. Miasto od pocz膮tku XIV w. do po艂owy XV w. nale偶a艂o do Zwi膮zku Miast Hanzeatyckich wyrastaj膮c na du偶e i bogate miasto. Wojny polsko-krzy偶ackie na pocz膮tku XV w. spowodowa艂y pogorszenie si臋 sytuacji gospodarczej miasta. Cz臋ste podjazdy wojsk odcina艂y Che艂mno od swych wiejskich posiad艂o艣ci b臋d膮cych gospodarczym zapleczem miasta.. W 1440 r. na zje藕dzie przedstawicieli miast w Elbl膮gu utworzono Zwi膮zek Pruski do kt贸rego przyst膮pi艂o tak偶e Che艂mno. W 1457 r. podczas wojny 13-letniej miasto opanowa艂 podst臋pem jeden z najwybitnieiszych krzy偶ackich, dow贸dc贸w – Bernard. Szumborski.

Na mocy nadania kr贸la Aleksandra Jagiello艅czyka z 1505 r. miasto Che艂mno zosta艂o przekazane bpom. che艂mi艅skim co spowodowa艂o zmniejszenie rangi miasta i jego znaczenia spychaj膮c je na dalszy plan. Wiek XVII i XVIII spowodowa艂y upadek gospodarczy miasta. Rozbi贸r Polski w 1772 r. przynosi miastu w艂adz臋 prusk膮 oraz sekularyzacj臋 maj膮tku ko艣cielnego. Nowe porz膮dki spowodowa艂y nap艂yw niemieckich kolonist贸w oraz siln膮 germanizacj臋 ludno艣ci polskiej. Od po艂owy XIX w. zacz膮艂 rozwija膰 si臋 przemys艂.

W Che艂mnie powsta艂y wtedy: fabryka maszyn rolniczych, odlewnia 偶elaza, odlewnia dzwon贸w, cegielnie, browar i wiele mniejszych firm. W okresie Powstania Styczniowego w 1863-64 r. cz臋艣膰 uczni贸w z gimnazjum che艂mi艅skiego wzi臋艂a czynny udzia艂 walcz膮c na Ziemi Dobrzy艅skiej. W 1883 r. miasto uzyska艂o po艂膮czenie kolejowe z Kornatowem. Mieszka艅cy odzyskali niepodleg艂o艣膰 w dniu 22 stycznia 1920 r. W okresie mi臋dzywojennym miasto zosta艂o siedzib膮 powiatu w wojew贸dztwie pomorskim. II wojna 艣wiatowa spowodowa艂a zaj臋cie Che艂mna przez hitlerowc贸w w dniu 6.IX.1939 r. Organizacja Selbstschutzu natychmiast przyst膮pi艂a do eksterminacji narodu polskiego. Miejscem egzekucji zosta艂y Dolina w Klamrach, Piaskownia pomi臋dzy Ma艂ym Czystym a Dorposzem Szlacheckim oraz polana le艣na pod P艂utowem. Miasto zosta艂o wyzwolone przez jednostki Armii Czerwonej w dniu 28 stycznia 1945 r.Ciekawostki: uk艂ad przestrzenny z okresu 艣redniowiecza. Wie偶a M艣ciwoja z XII/XIV w. Brama Grudzi膮dzka z XII/XIV w. z nadbudowan膮 w 1620 r. kaplic膮 “Na Bramce” prawie kompletne odcinki mur贸w obronnych z 23 r贸偶nie zachowanymi ba颅sztami. Ratusz renesansowy z XVI w.. Ko艣ci贸艂 p.w. Wniebowzi臋cia NMP z XII/XIV w. o wspania艂ej gotyckiej architekturze i polichromii, Ko艣ci贸艂 p.w. 艢艢 Piotra i Paw艂a podominika艅ski z XIII/XIV w., Ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Jakuba i Miko艂aja pofranciszka艅ski z XII-XIVw., Ko艣ci贸艂 i klasztor cystersek z XII/XIV w.. Ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Ducha z XIII/XIV w., Kaplica p.w. 艢w. Marcina z p贸艂. XIV w., Ko艣ci贸艂 p.w. Matki Boskiej Cz臋stochow颅skiej, neoroma艅ski z pot. XIX w. Budynek Akademii Che艂mi艅skiej z VII/VIII w. Budy颅nek koszar Korpusu Kadet贸w z XVIII/XIX w. oraz wiele innych zabytkowych kamie颅nic. Restauracja, bary. Dojazd PKS.

Odcinek Che艂mno – Unis艂aw

4 km U艣膰 (wie艣) – osada wzm. w 1222 r. jako przekazana bpowi pruskiemu Chry颅stianowi przez ksi臋cia Konrada Mazowieckiego. W roku 1251 osada jest wymienia颅na jako granicz膮ca z posiad艂o艣ciami miejskimi Che艂mna. W 1359 r. mieszka艅com U艣cia zamieniono prawo polskie na prawo che艂mi艅skie. W 1452 r. wie艣 zostaje nadana szpitalowi 艢w. Ducha w Che艂mnie. W ramach zamiany dokonanej z bpem che艂mi艅skim Janem Konopackim w 1516 r. miejscowy folwark otrzymuje Hugo ze Smol膮ga. W XVI w. wie艣 jest w艂asno艣ci膮 szlacheck膮. Ciekawostki: w 1886 r. znaleziono tu skarb monet srebrnych z X w. W odleg艂o艣ci ok. 1 km na zach. znajduje si臋 “G贸ra 艣w. Wawrzy艅ca” b臋d膮ca rezerwatem ro艣linno艣ci stepowej utworzonym w 1862 r. na powierzchni 0.7 ha. W rezerwacie wyst臋puj膮 ostnica Jana, ostnica w艂o颅sowata obj臋te ca艂kowit膮 ochron膮 gatunkow膮 oraz pierwiosnka lekarska obj臋ta ochron膮 cz臋艣ciow膮. Na G贸rze 艣w. Wawrzy艅ca w 艣redniowieczu funkcjonowa艂a osada otwarta czynna w VII-IX w., z kt贸rej zapewne w XI w. wydzielono grodek obronny b臋d膮cy w XII w. w艂asno艣ci膮 Hugona Butyra – rycerza Boles艂awa Chrobrego. P贸藕niej w latach 1253-57 mistrz krajowy Poppo von Osterna zak艂ada gr贸d i osadza tu 12 braci krzy偶ackich. W 1280 r. za艂oga krzy偶acka zostaje przeniesiona do Zantyru k/Gniewu. Grodzisko jest bardzo czytelne w terenie: oddzielone od zach. strony w膮颅wozem i wa艂em ziemnym, a od pd. i wsch. wysokim wa艂em ziemnym sypanym koli艣cie. Od pn. strony ograniczone jest stromym stokiem. Dojazd PKS.

5,2 km Ka艂dus (wie艣) – folwark krzy偶acki wzm. w 1378 r. nale偶膮cy do komturstwa starogrodzkiego. W latach 1454-57 lokowano tu wie艣 na prawie che艂mi艅skim. Kr贸l Aleksander Jagiello艅czyk w 1505 r. przekazuje wie艣 w posiadanie bpom che艂mi艅颅skim. W 1581 r. przywilej so艂ecki dla wsi odnowi艂 bp che艂mi艅ski Piotr Kostka. Do颅jazd PKS.

7,4 km Starogr贸d (wie艣) – gr贸d wymieniany w 1232 r. Od 1242 r. gr贸d stanowi w艂asno艣膰 Zakonu, w kt贸rym ulokowano relikwi臋 – g艂ow臋 艣w. Barbary zrabowano po zdobyciu Sartowic. W 1364 r. folwark Zakonny. Kr贸l Aleksander Jagiello艅czyk nadaje w 1505 r. Starogr贸d bpom che艂mi艅skim, kt贸rzy zak艂adaj膮 tu siedzib臋 klucza ziemskich d贸br ko艣cielnych. U biskup贸w dobra pozostaj膮 do l rozbioru Polski w 1772 r. p贸藕niej stanowi膮 domen臋 pa艅stwa pruskiego.

Ciekawostki: nik艂e fundamenty zamku krzy偶ackiego obok ko艣cio艂a. Tutejszy zamek zosta艂 wzniesiony przez Krzy偶ak贸w, w II po艂owie XII w. jako siedziba komturii krzy偶ackiej, w latach 1244-1454. Pierwszym komturem wzm. w 1232 r. jest Berliwin, a ostatnim Dietrich von Werdenau w 1445 r. W 1410 r. zamek zosta艂 zaj臋ty przez wojska polskie, lecz na kr贸tko. Ponownie zaj臋ty w 1454 r. na pocz膮tku wojny 13-l臋tniej przez wojska Zwi膮zku Pruskiego. Od 1479 r. zamek by艂 siedzib膮 starosty kr贸lewskiego.

W 1505 r. kr贸l Aleksander Jagiello艅czyk przekaza艂 zamek wraz ze wsi膮 bpom che艂mi艅skim. W latach 1785-95 zamek zosta艂 doszcz臋tnie rozebrany. Ko艣ci贸艂 艢w. Barbary wzniesiony w 1754 r., barokowy. Wewn膮trz ko艣cio艂a polichromia rokokowa z II polowy XVIII w. malowana przez K. Chamskiego oraz 2 dzwony: pierwszy z 1631 r., drugi z 1668 r. Dojazd PKS.

10 km Kie艂p (wie艣) – osada wzm. w 1222 r., kiedy to ksi膮偶臋 Konrad Mazowiecki nadaje j膮 bpowi pruskiemu Chrystianowi. U schy艂ku XII w. osada nale偶a艂a do komesa 呕yrona. W latach 1422-41 folwark krzy偶acki w komturstwie starogrodzkim. W 1516 r. wie艣 nale偶y do kapitu艂y che艂mi艅skiej. W 1543 r. bp che艂mi艅ski zapisuje cz臋艣膰 opustosza艂ej wsi Miko艂ajowi P艂otowskiemu. Do 1772 r. wie艣 stanowi w艂asno艣膰 ko颅艣cieln膮. Ciekawostki: dworek na skraju wsi z ko艅ca XIX w., w obr臋bie miejscowo艣ci znajduj膮 si臋 schrony piechoty Twierdzy Che艂mno zbudowane oko艂o 1914 r.

13 km Zbocza P艂utowskie (rezerwat) – stepowy utworzony w 1963 r. na powierzchni 34,49 ha. Ochronie poddane s膮 kserotermiczne zbiorowiska murawowe zarostowe znajduj膮ce si臋 na zboczach Wysoczyzny Che艂mi艅skiej. Ochron膮 gatunkow膮 s膮 obj臋te takie ro艣liny jak mi艂ek wiosenny, ostnica w艂osowata, ostnica Jana, zawilec wielokwiatowy i kilka innych.

14 km P艂utowo (skraj wsi) – po艂膮czenie ze szlakiem czarnym P艂utowo – pomnik pomordowanych. Wie艣 wzm. w 1222 r. jako przekazana przez ksi臋cia Konrada Mazowieckiego bpowi pruskiemu Chrystianowi. W latach 1423-24 stanowi w艂asno艣膰 rycersk膮 Bernarda z Plutowawkomturiistarogrodzkiej. W 1516 r. Jan P艂otowskina drodze zamiany przekazuje wie艣 bpowi che艂mi艅skiemu Janowi Konopackiemu. W 1570 r. dobra szlacheckie nale偶膮 do Jana Szymborskiego. W 1800 r. w艂asno艣膰 Franciszka Twarowskiego. Od 1893 r. dobra nale偶膮 do starosty Jakoba von Gertacha. W 1926 r. w艂a艣cicielk膮 jest Anna Szczerbi艅ska a od 1929 r. do wybuchu wojny bracia: Leszek i Zdzis艂aw Czajkowscy. Ciekawostki: dw贸r murowany wzniesiony w ko艅cu XIX w. przez rodzin臋 von Kr枚cher贸w. Wok贸艂 dworu park krajobrazowy z po艂o颅wy XIX w. z 15 gatunkami drzew, w艣r贸d kt贸rych cis pospolity o obwodzie 126 cm, wysoko艣膰 12 metr贸w w wieku 200 lat. Obok dworu znajduje si臋 ku藕nia i spichlerz folwarczny z XIX w. Dojazd PKS.

15,1 km P艂utowo – rozwidlenie ze szlakiem czarnym.

18,0 km Szymborno (wie艣) – osada wzm. w 1408 r., kiedy to s膮 wymieniani Wilhelm i 艢cibor z Szymborna, b臋d膮cy d艂u偶nikami Piotra Knylinge. W latach 1423-24 w艂asno艣膰 rycerska w komturii starogrodzkiej. W 1570 r. w艂asno艣膰 szlachecka Jana Szymborskiego. W 1704 r. w艂a艣cicielem jest tak偶e Szymborski. Przed 1804 r. dobra nale偶膮 do Franciszka Twarowskiego a po 1804 r. do Winnickiego. Od ko艅ca XIX w. do ko艅ca wojny maj膮tek nale偶y do rodziny Kaufman贸w. Ciekawostki: zesp贸l dwor颅ski z po艂owy XIX w., dw贸r o skromnych cechach klasycystycznych wzniesiony przez Kaufman贸w, oficyna dworska, kurnik, go艂臋bnik oraz ku藕nia z tego samego okresu. Przy dworze park krajobrazowy z potowy XIX w. z okazami starodrzewia. Dojazd PKS.

20,0 km Go艂oty (wie艣) – dobra rycerskie wzm. w1423-24 znajduj膮ce si臋 w prokuratorii unis艂awskiej. W 1570 r. w艂asno艣膰 szlachecka nale偶膮ca do Micha艂a i Wojciecha Go艂ockich. W 1922 r. dobra nale偶膮 do ksi臋cia Adolfa Bentheim. Ciekawostki: dom nr 14 – jest dawn膮 karczm膮 zbudowan膮 w II po艂owie XVIII w. o piwnicach sklepio颅nych kolebkowo i 偶aglasto, aleja 113 drzew (lipy, klony, jawor, d臋by, jesiony oraz kasztanowce) przy drodze Go艂oty – Unis艂aw b臋d膮ca pomnikiem przyrody (pier艣nica drzew od 167 cm do 476 cm, wysoko艣膰 13-29 m, wiek 90-130 lat). Dojazd PKS.

25,0 km Unis艂aw (wie艣) – gr贸d wzm. 1222 r. z racji nadania go bpowj pruskiemu Chrystianowi przez ksi臋cia Konrada Mazowieckiego. W latach 1364-98 istniej膮cy tu folwark nale偶y do Zakonu podlegaj膮c prokuratorii unis艂awskiej. W kolejnych latach 1418-19 wie艣 podleg艂emu prokuratorii pie艅skiej, a w 1422 r. komturii toru艅skiej. W 1495 r. kr贸l Jan Olbracht nadaje folwark bpowi che艂mi艅skiemu Stefanowi z Nidzicy. W 1505 r. kr贸l Aleksander Jagiello艅czyk nadaje okr臋g starogrodzki wraz z Unis艂awiem bpom che艂mi艅skim u kt贸rych pozostaje do 1772 r. W 1922 r. maj膮tek nale偶y do Skarbu Pa艅stwa Polskiego dzier偶awiony przez Romana Zi臋taka.

Ciekawostki: ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Bart艂omieja wzniesiony oko艂o 1300 r., gotycki o zatartych cechach. Przebudowany w 1904 r. w charakterze neogotyku. Dawna karczma (dom nr 1) murowana z po艂owy XIX w. Grodzisko wy偶ynne koliste zw. “cmentarzem” z racji znajduj膮cego si臋 tu cmentarza ewangelickiego z XIX w. Wzg贸rze kryj膮ce funda颅menty zamku krzy偶ackiego wzniesionego w latach 1260-70 na siedzib臋 komturii unis艂awskiej funkcjonuj膮cego w latach 1287-1384. Pierwszym znanym historycznie komturem by艂 Dyteryk wymieniany w latach 1381-1384.

Oko艂o 1384 r, zamek zosta艂 administracyjnie podporz膮dkowany komturii starogrodzkiej. W 1410 r. zamek w Unis艂awiu zostaje zdobyty przez wojsko kr贸lewskie. Po II Pokoju Toru艅skim zamek stanowi w艂asno艣膰 kr贸lewsk膮. Od 1495 r. w wyniku kr贸lewskiego nadania nale偶y do bpa che艂mi艅skiego Stefana z Nidzicy. Od tego czasu popad艂 w ruin臋, W 1892 r. wzmiankowane s膮 ju偶 tylko gruzy. Pierwotny uk艂ad zamku jest nieczytelny. Po艂膮cze颅nie ze szlakiem czarnym Unis艂aw – Unis艂aw oraz szlakiem niebieskim Unis艂aw -Zamek Bierzg艂owski. Dojazd PKS i PKP.

Odcinek Unis艂aw – Bydgoszcz

25,6 km Unis艂aw – rozwidlenie szlak贸w, szlak czarny odchodzi na wzg贸rze zamkowe.

27,6 km Raciniewo (wie艣) – dobra rycerskie wymieniane w latach 1423-24 w obr臋bie prokuratorii unis艂awskiej nale偶膮ce do rycerza: Konrada Prusse, Ottona i Bertolda. W 1570 r. wie艣 szlachecka nale偶膮ca do Feliksa i Jerzego Raciniewskich. W po艂owie XVII w. dobra nale偶膮 do W艂adys艂awa Zawadzkiego – chor膮偶ego pomorskie颅go. Od 1719 r. dobra przechodz膮 na jego syn贸w W艂adys艂awa Ignacego oraz Adama von Bibersteina. Od 1494 r. w艂a艣cicielem jest Franciszek Twarowski, a w 1880 r. Ernst Sieg. Przed II wojn膮 艣wiatow膮 maj膮tek nale偶y do Andrzeja Micha艂a Psuta z Bydgoszczy. Ciekawostki: dw贸r murowany wzniesiony w latach 80-tych XIX w. przez Sieg贸w. W otoczeniu park z XIX w. Z 21 gatunkami drzew, z kt贸rych nale偶y wyr贸偶ni膰 paklon oraz jarz膮b szwedzki. Rozwidlenie ze szlakiem niebieskim. Dojazd PKS.

30.0 km Gzin (wie艣) – gr贸d wzm. w 1222 r. z racji przekazania bpowi pruskiemu Chrystianowi przez ksi臋cia Konrada Mazowieckiego. W 1408 r. wielki mistrz UIryk von Jungingen potwierdza zamian臋 posiad艂o艣ci Albrechta i Miko艂aja z Gzina. W 1517 r. istniej膮cy tu folwark nale偶膮cy do kapitu艂y che艂mi艅skiej zostaje przez bpa che艂mi艅skiego Jana Konopackiego zamieniony na Nielbark i Sarnowo. Od II polo颅wy XVI w. dobra szlacheckie. Na pocz膮tku XX w. w艂asno艣膰 Niemca T. Ortmanna, po nim Franciszka Paczkowskiego. Ciekawostki: grodzisko z okresu kultury 艂u偶yckiej, po艂o偶one na p艂askowzg贸rzu oddzielone od wsch. p贸艂kolist膮 fos膮. Majdan grodziska jest splantowany z zachowanym wa艂em od strony pn.-pd. oraz zach. Oko艂o 2 km na pd. rezerwat przyrody “Linie”. Utworzony w 1956 r. na powierzchni 12,32 ha w celu ochrony przej艣ciowego torfowiska z wyst臋puj膮c膮 tu brzoz膮 kar艂owat膮, kt贸ra jest niew膮tpliwie reliktem z okresu polodowcowego. Pomi臋dzy rosn膮cymi krzewami brzozy kar艂owatej ro艣nie odmiana torfowa sosny zwyczajnej, tak偶e w formie skar艂owacia艂ej.

35,0 km Dabrowa Che艂mi艅ska – Czar偶e (szosa).

38,0 km Reptowo (skraj wsi) – osada wymieniana w 1418 r. w prokuratorii pie艅skiej, W 1423-24 r. w艂asno艣膰 rycerska w prokuratorii bierzg艂owskiej. W 1570 r. wie艣 szlachecka nale偶膮ca do Szymona Ostromeckiego. Ciekawostki:oko艂o 1,5 km na wsch. znajduje si臋 rezerwat przyrody “Reptowo” utworzony w 1962 r. na powierzch颅ni 3,62 ha. Ochron膮 obj臋to fragment mieszanego lasu z przewag膮 ponad 80-letniej sosny wraz z czapli艅cem. Gniazduj膮ca czapla siwa zasiedla konary wysokich sosen, nierzadko lokuj膮c w艣r贸d nich po dwa i wi臋cej gniazda.

41,5 km Ostromecko (wie艣) – osada przekazana w 1222 r. przez ksi臋cia Konrada Mazowieckiego bpowi pruskiemu Chrystianowi. W 1414 r. wie艣 ponios艂a szkody wojenne bowiem jest wymieniana w krzy偶ackiej “Ksi臋dze Strat”. W 1419 r. wielki mistrz Micha艂 K眉chmeister nadaje cz臋艣膰 ziemi w Ostromecku Jenchowi z Zegartowic. W 1423-24 dobra rycerskie w prokuratorii bierzg艂owskiej. W 1570 r. w艂asno艣膰 szlachecka nale偶膮ca do Jakuba Ostromeckiego na prze艂omie XVII/XVIII w. nale偶y do Paw艂a Mostowskiego h. Do艂臋ga, a oko艂o po艂owy XVIII do Paw艂a Micha艂a Mostowskiego gen. Mjr. Wojsk polskich – stronnika Augusta III. Od 1915 r. w艂a艣cicielem ogromnych d贸br ostromeckich (tzw. ordynacji ostromeckiej) jest Joachim von Alvensieben, u kt贸rego maj膮tek pozostaje do ko艅ca II wojny 艣wiatowej.

 

Ciekawostki: zesp贸艂 2 pa艂ac贸w : pierwszy – stary w zach. cz臋艣ci parku, zbudowany zosta艂 oko艂o 1730 r. w stylu saskiego rokoka, przebudowany z obronnego dworu z prze艂omu XVI/XVII w. Drugi zbudowany w 1849 r. wg projektu K. F. Schinkla – p贸藕noklasycystyczny. Wok贸艂 pa艂ac贸w roztacza si臋 park krajobrazowy w stylu angielskim z licznymi okaza颅mi starodrzewu (kilka pomnik贸w przyrody) oraz mauzoleum grobowym, neoroma艅skim rodziny Sch枚nborn-Alvensieben z 1878 r. Ko艣ci贸艂 p.w. 艢w. Miko艂aja, Stanis艂awa i Jana Chrzciciela wzniesiony w XIV w. Wewn膮trz rze藕by gotyckie z XIV i XV w., dzwon zegarowy z 1765 r. Wok贸艂 ko艣cio艂a mur cmentarny z barokow膮 bram膮 z 1737 r.

 

殴r贸d艂a w贸d alkalicznych eksploatowanych na skal臋 przemys艂ow膮 od 1894 r. – popularna woda ostromecka. Oko艂o 1 km na pn. rezerwat przyrody “Las Maria艅颅ski”. Utworzony w 1958 r. na powiechni 31,87 ha. Ochron膮 obj臋to fragment lasu d臋bowo-grabowego (gr膮du) nadwi艣lanego zbocza ze wzgl臋du na walory krajobra颅zowe. W rezerwacie nierzadko wyst臋puj膮 leciwe drzewa, 170-letnie d臋by, buki oraz sosny. Wyst臋puje tu rzadka ro艣lina zdroj贸wka rutewkowata.

43,5 km Strzy偶awa (wie艣) – niewielka wie艣 na rozwidleniu szos: Bydgoszcz – Unis艂aw oraz Bydgoszcz – Toru艅. Ciekawostki: dom o konstrukcji szkieletowej zbudowanej na pocz膮tku XIX w. wype艂nionej glin膮 z dachem dwuspadowym krytym strzech膮, drugi dom o konstrukcji zr臋bowej z dachem nacz贸艂kowym pokrytym dach贸wk膮, tak偶e z XIX w.

44,5 km most na rz. Wi艣le – 0,5 km na prawo od mostu nad brzegiem rz.Wis艂y rezerwat przyrody “Wielka K臋pa Ostromecka”. Utworzony w 1953 r. na powierzchni 27,61 ha, gdzie ochron膮 obj臋to nadwi艣la艅ski las 艂臋gowy. W rezerwacie rzucaj膮 si臋 w oczy stare ponad 250-letnie topole o obwodzie dochodz膮cym do 700 cm i wyso颅ko艣ci 30-35 m. Cennymi egzemplarzami w drzewostanie jest osiem 150-170-letnich d臋b贸w, a tak偶e odmiana klonu polnego tzw. paklonu. Rezerwat “Wielka K臋pa” mo偶na wyra藕nie rozdzieli膰 na 艂臋g wierzbowo-topolowy bardzo rzadko spotykany oraz l臋g jesionowo-wierzbowy.

46,0 km Fordon (dzielnica Bydgoszczy) – dworzec PKP, koniec szlaku 偶贸艂tego Che艂mno – Bydgoszcz.

Henryk Mi艂oszewski

 

 

Znakowany turystyczny szlak pieszy w kolorze 偶贸艂tym, z przebiegiem j/w zosta艂 wyznaczony w terenie przez dzia艂aczy spo艂ecznych 聽PTTK, kt贸re jest administratorem szlaku i posiada pe艂ne prawa autorskie zwi膮zane ze szlakiem (przebieg trasy, kilometra偶, kod szlaku, symbolika, nazwa i opis krajoznawczy)

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak pieszy (znakowany). Miejscowo艣ci: Bydgoszcz, Che艂mno, Ostromecko, i Unis艂aw. Regiony: Bydgoski (powiat), Bydgoszcz, Che艂mi艅ski (powiat), Dolina Dolnej Wis艂y, i Zesp贸艂 Park贸w Krajobrazowych Che艂mi艅skiego i Nadwi艣la艅skiego. Wojew贸dztwa: kujawsko-pomorskie.

Ostatnia modyfikacja: 20 lutego 2017