Spis tre艣ci: 聽opis 聽| mapa 聽| komentarze

Tuchola Plaskosz – Cekcyn (im. B. Nowodworskiego, szlak pieszy, 偶贸艂ty)

Plaskosz - Tuchola (PKP) - Rudzki Most - Piszczek - 艢wit - Pi艂a M艂yn - Szumi膮ca - jezioro Gwiazda - jezioro Cekcy艅skie - Cekcyn (PKP)

3.83 (76%) - 6 g艂osy

35.5 km

Pobierz 艣lad GPS: KML | GPX

Znak - Szlak pieszy 偶贸艂ty

Kod szlaku: KP-4013y

Mapa

Opis

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci聽Starostwa Powiatowego w Tucholi

CHARAKTERYSTYKA SZLAKU NOWODWORSKIEGO

Szlak upami臋tnia urodzonego w Tucholi Bart艂omieja Nowodworskiego (ok. 1552-1624), kawalera malta艅skiego, dworzanina Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy. W okolicach Tucholi szlak prowadzi zachodnim brzegiem Brdy, w granicach Tucholskiego Parku Krajobrazowego, a p贸藕niej wzd艂u偶 ci膮gu polodowcowych jezior mi臋dzy Szumi膮c膮 a Cekcynem. Fragment 艂膮cz膮cy 艢wit z Pi艂膮 oraz odcinek prowadz膮cy szczytem skarpy na wschodnim brzegu Jeziora Wielkiego Cekcy艅skiego mo偶na uzna膰 za bardzo ciekawy krajobrazowo.

PRZEBIEG SZLAKU NOWODWORSKIEGO

Szlak Nowodworskiego zaczyna si臋 przy przystanku autobusowym w Tucholi Plaskosz 鈥 wschodniej dzielnicy miasta. Prowadzi przez Wymys艂owo (muzeum Indian) i Trzcionek w kierunku centrum polnymi drogami po艂o偶onymi r贸wnolegle do szosy 艂膮cz膮cej Tuchol臋 z Tleniem. W Tucholi dociera do jeziora G艂臋boczek, a nast臋pnie dworca kolejowego , od kt贸rego kieruje si臋 z czarnym szlakiem na po艂udniowy wsch贸d, wzd艂u偶 szosy na 艢wiecie. Za torami szlak odbija w prawo na le艣n膮 艣cie偶k臋 prowadz膮c膮 do grob贸w rosyjskich je艅c贸w wojennych z 1920 r. Okolicami oczyszczalni 艣ciek贸w dociera w dzielnicy Piszczek do Brdy i skr臋ca na p贸艂noc do Rudzkiego Mostu, kolejnej administracyjnej cz臋艣膰 Tucholi.

Na drugim brzegu Brdy w Rudzkim Mo艣cie turystyczna trasa spotyka niebieski szlak Brdy. Teraz oba szlaki prowadz膮 na po艂udnie terenami krajobrazowego rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Brdy. W 艢wicie przechodzi si臋 mostkiem nad rzek膮 Rud膮, dociera do zespo艂u pomnikowych d臋b贸w i w臋z艂a szlak贸w przy polu namiotowym. Mostem szlak przechodzi na drugi brzeg Brdy i skr臋ca w lewo na gruntowo-偶wirowy podjazd. Od tego miejsca szlak kluczy terenami okalaj膮cymi od zachodu Brd臋 w okolicach Piekie艂ka. Las jest mieszany i g臋sty, mikroklimat wilgotny. W miejscowo艣ci Pi艂a-M艂yn spotyka si臋 czarny szlak 艂膮cznikowy do Gostycyna-Nogawicy. 呕贸艂ty szlak ponownie przekracza Brd臋 i dociera do w臋z艂a szlak贸w opodal przydro偶nej kapliczki.

Z Pi艂y-M艂yna szlak Nowodworskiego prowadzi na wsch贸d, drog膮 wzd艂u偶 rzeki Szumionki. Ko艂o le艣nicz贸wki Wandowo zaczyna si臋 droga asfaltowa, kt贸r膮 szlak dociera do Szumi膮cej (m艂yn) i skr臋ca w lewo w ruchliw膮 drog臋 wojew贸dzk膮 nr 240 z Tucholi do 艢wiecia, z kt贸rej skr臋ca w prawo na poln膮 drog臋 mi臋dzy zabudowaniami. Teraz szlak pod膮偶a na p贸艂noc wzd艂u偶 rynien polodowcowych jezior. Na skraju lasu turystyczna trasa skr臋ca w prawo i dochodzi do mostku nad strug膮 艂膮cz膮c膮 jeziora Mia艂y i Gwiazda. Gdzieniegdzie mocno piaszczyst膮 drog膮 szlak prowadzi na wsch贸d, dociera do mostu nad kolejn膮 strug膮 艂膮cz膮c膮 Jezioro Wielkie Cekcy艅skie z Drzycimskim. Za dzik膮 pla偶膮 trasa szlaku skr臋ca w lewo na w膮sk膮 kr臋t膮 艣cie偶k臋 przy jeziorze. Teren jest pag贸rkowaty. Na skraju p贸l szlak prowadzi skrajem przyjeziornej skarpy. Przed Cekcynem szlak schodzi do brzegu jeziora i dociera do pla偶y oraz strze偶onego k膮pieliska. Szlak przechodzi wiejskimi ulicami i ko艅czy si臋 przy dworcu kolejowym, gdzie spotyka inne szlaki turystyczne: niebieski Klubu Turyst贸w 鈥濿sz臋do艂azy鈥 do Tlenia i czarny Sulis艂awskiego do Lniana.

W. Bykowski, T. Frymark, Szlaki turystyczne w Rezerwacie Biosfery Bory Tucholskie ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem Powiatu Tucholskiego, Tuchola – Bydgoszcz 2013, ss. 61-63


 

Opis szlaku udost臋pniony dzi臋ki uprzejmo艣ci Bydgoskich W臋drowc贸w

Szlak rozpoczyna si臋 przy przyst. PKS Plaskosz (cz臋艣膰 m. Tuchola) i ok.400 m biegnie na zach. poboczem szosy z Tucholi przez Trzebciny do Tlenia. Przy drogowskazie 聞le艣n. Wymys艂owo 1″ skr臋ca w prawo, w drog臋 poln膮, a po ok. 200 m w lewo, by najbli偶sze 2 km, kieruj膮c si臋 na pd. zach., prowadzi膰 w艣r贸d p贸l i niewielkich zagajnik贸w sosnowych, skrajem malowniczej dolinki rz. Hozjanny oraz 艂膮k rozci膮gaj膮cych si臋 wok贸艂 jez. Trzcionek. Przyjmuj膮c kierunek pd. droga przekracza (2,5 km) szos臋 w Miejskim Rowie (cz臋艣膰 m. Tuchola). Mijamy z lewej kapliczk臋 Matki Boskiej i idziemy za znakami ul. Podmiejsk膮, w艣r贸d wiejskiej zabudowy, pomi臋dzy pag贸rkami morenowymi (z lewej) i dolin膮 Hozjanny, a nast臋pnie jez. G艂臋boczek (z prawej). Mijamy zesp贸艂 sportowo-rekreacyjny OSiR (nad jeziorem k膮pielisko strze偶one) i skr臋camy w lewo, by asfaltowym deptakiem opodal zajazdu 聞Micha艂ko” osi膮gn膮膰 ul. Warszawsk膮 (4 km). Skr臋camy w ni膮 w prawo (kr贸tki odcinek towarzysz膮 nam zn. zielone trasa 1), a po ok. 500 m w lewo, w ul. Nowodworskiego. Kieruj膮c si臋 za znakami na pd., mijamy z prawej Szpital im. Jana Jonstona (wzniesiony w 1895 r. jako Szpital 艣w. El偶biety), a dalej fragmenty obwarowa艅 miejskich (X111-XIV w.), z lewej natomiast zesp贸艂 obiekt贸w znanego w kraju Technikum Le艣nego (prowadz膮cego hodowl臋 soko艂贸w dla 艂owiectwa). Przecinamy ul. 艢wieck膮 i za ko艣cio艂em modernistycznym z 1939 r. skr臋camy w lewo, by deptakiem osi膮gn膮膰 po ok. 250 m ul. Bojownik贸w. Skr臋camy w ni膮 w prawo i zaraz osi膮gamy dworzec PKP-PKS (5,5 km). Z dworca zn. 偶贸艂te biegn膮 najpierw (wraz z zielonymi i niebieskimi) 200 m ul. Kolejow膮 na pd. wsch., nast臋pnie w lewo kr贸tk膮 ul. Chopina i opodal pomnika-mauzoleum osi膮gaj膮 ul. 艢wieck膮. Skr臋camy w prawo (szlak zielony biegnie dalej na pn. ul. Karasiewicza). Mijaj膮c cmentarze: 偶o艂nierzy radzieckich i parafialny (na kt贸rym pochowano m.in. ks. J贸zefa Wrycz臋) ul. 艢wieck膮 idziemy w kierunku pd.- wsch. Odcinkami towarzysz膮 nam zn贸w zn. niebieskie i zielone. Za przejazdem kolejowym linii Chojnice – Laskowice – Dzia艂dowo skr臋camy w prawo skos do sosnowego lasu (7 km). Idziemy ok. 300 m skrajem wysokopiennego lasu, a potem trawiast膮 dr贸偶k膮 biegn膮c膮 wkr贸tce r贸wnolegle do p艂yn膮cej w g艂臋bokiej dolinie bagnistej strugi Kicz i dochodzimy do miejsca strace艅 mieszka艅c贸w Tucholi i powiatu tucholskiego (7,5 km). Tu dochodz膮 r贸wnie偶 zn. zielone. Mijamy nast臋pnie buduj膮c膮 si臋 oczyszczalni臋 艣ciek贸w dla miasta Tucholi i trawiast膮 drog膮, wysokopiennym lasem sosnowym z d臋bin膮 i ja艂owcem idziemy ok. 1 km wysoczyzn膮, r贸wnolegle do meandruj膮cej z prawej strugi Kicz. Kieruj膮c si臋 za znakami dochodzimy do przebiegaj膮cego r贸wnole偶nikowo duktu i skr臋camy we艅 w lewo, by po 100 m skr臋ci膰 w prawo, w drog臋 le艣n膮 biegn膮c膮 zagajnikiem sosnowym w艣r贸d szpaler贸w brz贸z. Odt膮d a偶 do Rudzkiego Mostu towarzysz膮 nam zn. zielone. Przy rozwidleniu dr贸g (9,6 km) kierujemy si臋 tym razem w lewo i w臋drujemy nadal przez las na pn. wsch. Wkr贸tce las ko艅czy si臋. Piaszczysta droga biegnie teraz opodal kilku gospodarstw lekko pofa艂dowanym terenem. Dochodzimy ponownie do ul. 艢wieckiej (opodal campingu WPT 聞Brda” i restauracji 聞Pod Jeleniem”) w Rudzkim Mo艣cie, dzisiejszej dzielnicy Tucholi. Skr臋camy w prawo (11 km) i przechodzimy przez Brd臋. W odleg艂o艣ci ok. 200 m od mostu w g贸r臋 rzeki znajduje si臋 w nurcie Brdy sto偶kowy g艂az narzutowy zw. Kamieniem Jagie艂艂y (obw. 7,8 m, d艂. 2,5 m), rzadko spotykany kwarcyt z 偶y艂膮 艂upku biotytowego – granit rapakiwi. Idzie teraz ok. 200 m skrajem drogi mijaj膮c z prawej tartak. Tu偶 za jego zabudowaniami skr臋camy w prawo, na 艣cie偶k臋 艣r贸dle艣n膮, nast臋pnie wkraczamy na drog臋 le艣n膮 prowadz膮c膮 przez las wysokopienny do le艣nictwa 艢wit. Droga wije si臋 lekko, przybli偶aj膮c dwukrotnie do tocz膮cej sw wody Brdy, p艂yn膮cej w g艂臋bokiej dolinie sandrowej. W niedalekiej odleg艂o艣ci od tartaku otwiera si臋 malowniczy widok na rzek臋 i 艂膮ki nadbrdzia艅skie. Monokulturze sosnowej towarzysz膮 kilkakrotnie szpalery brz贸z, gdy droga opada w swej ko艅cowej partii ku dolinie Rudy, tak偶e 艣wierk’ pomnikowe d臋by. Z lewej ukazuj膮 si臋 rozleg艂e mokrad艂a, kt贸rymi p艂ynie struga Ruda (bior膮ca sw膮 nazw臋 od rdzawego osadu na wodzie), uchodz膮ca kilkaset metr贸w dalej do Brdy. Przekraczamy drewniany mostek na strudze i skr臋camy w praw (13,8 km), by wraz z niebieskim Szlakiem 聞Uroczysk Brdy” betonowym mostem osi膮gn膮膰 zach. brzeg Brdy. Zaraz za mostem skr臋camy w lewo, w poln膮 drog臋 biegn膮c膮 na pd Zn. niebieskie prowadz膮 natomiast drog膮 na wprost do Tucholi. Przy drodze tej ro艣nie kilka zabytkowych d臋b贸w i lip. Nasza droga wije si臋 pnie nieco pod g贸r臋 na skarp臋 nadbrdzia艅sk膮. Mijamy samotne gospodarstwo i wkraczamy do lasu. Obok sosny kr贸luje tu r贸wnie偶 d膮b i brzoza. Po kilkuset metrach skr臋camy pod k膮tem ostrym w lewo (15 km) Uwaga: znak na d臋bie, drugi na brzozie!) w drog臋 biegn膮c膮 na wsch Opada ona jarem ku polanie nad Brd膮. Kierujemy si臋 teraz za znakiem w prawo i zanurzamy w alejk臋 brzozowo-艣wierkowo-d臋bow膮, kt贸ra wkr贸tce wkracza na wysok膮 skarp臋 i biegnie dalej d臋bin膮 oraz pi臋kny wysokopiennym lasem mieszanym, niemal r贸wnolegle do Brdy, nad kt贸r膮 kr贸luje olcha, nieodst臋pna jej towarzyszka. Rzeka wcina si臋 g艂臋boko w warstwy czwartorz臋du, tworz膮c malowniczy prze艂om – uroczysko zw. Piek艂em. Liczne g艂azy w korycie rzeki, pochodz膮ce zapewne z rozmytej przez wody sandrowej gliny morenowej, stanowi艂y do czasu uruchomienia hydroelektrowni w Koronowie znaczne niebezpiecze艅stwo dla ruchu tratew czy kajak贸w (w 艣rodku rzeki bli偶ej prawego brzegu g艂az zw. Owczarzem, a 1,5 km dalej mniejszy, o odcieniu czerwonym okre艣lany mianem Czerwony). Po oko艂o 2 km droga opuszcza las i biegnie w艣r贸d p贸l. Na rozwidleniu (18 km) skr臋camy w lew膮 odnog臋 (znak u rozstaju na wierzbie bia艂ej) mijaj膮c samotne gospodarstwo drog膮 prowadz膮c膮 w d贸艂 ku rzece osi膮gamy koloni臋 Pi艂a (Pi艂a-M艂yn) oraz drog臋 z Gostycyna do Zamrzenicy. W Pile na Szumionce znajdowa艂 si臋 niegdy艣 m艂yn wodny o czterech gankach i tartak, a w pobli偶u prymitywne szyby w臋gla brunatnego 聞Olga” i 聞Buko”. Warstwy wydobywanego tu w臋gla dochodzi艂y do 3,80 m grubo艣ci. Na skutek zalewania kopalni wod膮 z ko艅cem II wojny 艣wiatowej zaprzestano jego wydobywania. Skr臋camy w lewo (18,5 km) i przekraczamy mostem Brd臋. Nieco powy偶ej mostu, w g贸r臋 rzeki, wpada kaskad膮 do Brdy struga Szumionka (Szumi膮ca), wyp艂ywaj膮ca z Jez. Wielkiego Cekcy艅skiego, nios膮ca tak偶e wody uchodz膮cej do niej Bursztynicy, bior膮cej pocz膮tek w b艂otach ko艂o P艂azowa. Za mostem brukowana droga prowadzi lekko pod g贸r臋. Z lewej dochodzi droga ze 艢witu i zn. niebieskie Szlaku 聞Uroczysk Brdy” (trasa 7). Mijamy kapliczk臋 przydro偶n膮 i ok. 200 m idziemy wraz ze szlakiem niebieskim, kt贸ry nast臋pnie skr臋ca drog膮 bit膮 do Zamrzenicy na pd. My natomiast wkraczamy na piaszczyst膮 drog臋 gruntow膮, biegn膮c膮 lasami sosnowymi na wsch. Wij膮c si臋 prowadzi ona najpierw lasem wysokopiennym, nast臋pnie m艂odnikiem, a potem w rejonie Wilczych Do艂贸w zagajnikiem w lekko pofa艂dowanym terenie. Po ok. 3,5 km osi膮ga drog臋 bit膮 z Zamrzenicy. Idziemy ni膮 kr贸tki odcinek i zaraz kierujemy si臋 za znakami w lewo ku le艣nictwu Wandowo. Tu szlak skr臋ca w prawo i opadaj膮c ku Szumionce prowadzi kilkaset metr贸w 艂膮k膮, a przy m艂ynie osi膮ga drog臋 z Chojnic do 艢wiecia (23,5 km) i osad臋 Szumi膮ca. Szumi膮ca by艂a dawniej osad膮 m艂y艅sk膮, w kt贸rej znajdowala si臋 r贸wnie偶 karczma i le艣nictwo. Skr臋camy w lewo, przekraczamy strug臋 Szumionk臋 i po przej艣ciu 100 m dalej kierujemy si臋 w prawo, poln膮 drog膮 wysadzan膮 robini膮 akacjow膮 na pn. Mijamy w pewnym oddaleniu zarastaj膮ce, rynnowe jez. Dziuki (pow. 6 ha) i wkr贸tce osi膮gamy zagajnik sosnowy. Po jego przej艣ciu zobaczy膰 mo偶emy z prawej tafl臋 jez. Gwiazda (pow. 53 ha, d艂. 2,2 km). Droga biegnie teraz lekko pofa艂dowanym terenem w艣r贸d pojedynczych brz贸z, opodal kilku gospodarstw cz臋艣ci wsi P艂azowo: Stare i Nowe Dziuki. Osada Dziuki, zw. r贸wnie偶 Bia艂e B艂oto, za艂o偶ona w 1789 r., w nast臋pnych latach podzielona zosta艂a na Stare i Nowe Dziuki. Osi膮gn膮wszy skrzy偶owanie dr贸g (26 km) skr臋camy w prawo na wsch. Wkr贸tce drewnianym mostkiem przekraczamy strug臋 艂膮cz膮c膮 jez. Mia艂y (pow. 18 ha) z jez. Gwiazda. Mijamy zesp贸艂 domk贸w rekreacyjnych, samotne gospodarstwo i polan膮 艣r贸dle艣n膮 skrajem zagajnika sosnowego docieramy do zbiegu dr贸g (27 km). Skr臋camy w prawo (Uwaga na znaki umieszczone na kamieniach!) i zaraz potem w lewo, po czym przechodzimy mostkiem nad Szumionk膮, t膮cz膮c膮 Jez. Wielkie Cekcy艅skie (pow. 121 ha, d艂. 4235 m, szer. 485 m, g艂臋b. do 25 m) oraz Jez. Drzycimskie (pow. 42 ha, g艂臋b. do 9 m). Po 250 m kierujemy si臋 znowu w lewo, w wysokopienny las porastaj膮cy pd. brzegi Jez. Wielkiego Cekcy艅skiego. Odt膮d a偶 do samego Cekcyna szlak biegnie wsch. skrajem jeziora, najpierw kr贸tki odcinek wysokopiennym lasem sosnowym, z podrostami d臋b贸w, p贸藕niej sosnowym zagajnikiem przetykanym wysokimi ja艂owcami, a nast臋pnie cz臋艣ciowo 艣cie偶kami wij膮cymi si臋 na wysokiej skarpie nadjeziornej lub u jej podn贸偶a, tu偶 przy lustrze w贸d jeziora. Skarp臋 na znacznych odcinkach porastaj膮 drzewa i krzewy grabu zwyczajnego ,i oraz brzozy brodawkowatej i omszonej. Fragmentami zn. 偶贸艂te prowadz膮 r贸wnie偶 skrajem p贸l uprawnych. Z uwagi na gliniaste pod艂o偶e w – okresie deszcz贸w odcinek ten jest trudny do przebycia. Przed wsi膮 Cekcyn szlak zbli偶a si臋 zn贸w do samego brzegu jeziora i biegnie najpierw 艣cie偶ynk膮 w艣r贸d krzew贸w, potem deptakiem – alejk膮 asfaltow膮, by u pn. kra艅ca jeziora skr臋ci膰 w prawo (32 km), na drog臋 bit膮 prowadz膮c膮 do wsi z Tucholi. Pokonuj膮c lekkie wzniesienie (z prawej restauracja 聞Cis” z parkingiem) dochodzimy do ul. Okr臋偶nej. Skr臋camy w prawo i zaraz w lewo w ul. Cisow膮, kt贸r膮 (vis a vis przyst. PKS) osi膮gamy ul. G艂贸wn膮. Skr臋camy zn贸w w prawo i wkr贸tce w lewo w ul. Szkoln膮. Mijamy budynki Urz臋du Gminnego i Gminnego O艣rodka Kultury i obok szko艂y podstawowej kierujemy si臋 w lewo na pn. Schodami dochodzimy ponownie do ul. G艂贸wnej. Przekraczamy mostkiem strug臋 Pop贸wek i ul. Dworcow膮, mijaj膮c z prawej O艣rodek Zdrowia z aptek膮, pod膮偶amy w kierunku pn.-wsch. ok. 800 m. Przed przejazdem kolejowym linii Chojnice – Laskowice – Dzia艂dowo skr臋camy w prawo w ul. Kolejow膮 i wkr贸tce osi膮gamy st. PKP Cekcyn, przy kt贸rej ko艅czy si臋 szlak 偶贸fty (34 km).

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak pieszy (znakowany). Miejscowo艣ci: Cekcyn, Pi艂a-M艂yn, Plaskosz i Tuchola. Regiony: Bory Tucholskie, Tucholski (powiat) i Tucholski Park Krajobrazowy. Wojew贸dztwa: kujawsko-pomorskie.

Ostatnia modyfikacja: 21 wrze艣nia 2016