Spis tre艣ci: 聽opis 聽| mapa 聽| komentarze

Szlak Brdy (szlak kajakowy)

Stara Brda 鈥 Nowa Brda 鈥 Przechlewo 鈥 Konarzyny - Swornegacie 鈥 Drzewicz 鈥 M臋cika艂 鈥 Rytel 鈥 Woziwoda 鈥 Go艂膮bek 鈥 Rudzki Most 鈥 艢wit 鈥 Gostycyn Nogawica 鈥 Sokole Ku藕nica 鈥 Koronowo (Samoci膮偶ek) 鈥 Bo偶enkowo 鈥 Bydgoszcz (Janowo) 鈥 Bydgoszcz Brdyuj艣cie

3.76 (75%) - 21 g艂osy

233 km

Pobierz 艣lad GPS: KML | GPX

Mapa

Opis

Kajakowy szlak Brdy jest jednym z najwa偶niejszych tego typu szlak贸w w Polsce

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci聽Starostwa Powiatowego w Tucholi

CHARAKTERYSTYKA SZLAKU KAJAKOWEGO BRDY

Rzeka Brda jest najwa偶niejsz膮 obok Wdy arteri膮 wodn膮 Bor贸w Tucholskich. 殴r贸d艂a znajduj膮 si臋 na zboczach polodowcowych wzniesie艅 w 艣rodkowej cz臋艣ci Pojezierza Bytowskiego, opodal Jeziora Smo艂owego, z kt贸rego wyp艂ywa jako niewielka struga. 艁膮czna d艂ugo艣膰 rzeki wynosi 238 km, a szlaku wodnego dost臋pnego dla kajakarzy zaledwie 5 km mniej, 2 czyli 233 km. Powierzchnia dorzecza obejmuje za艣 4627 km . Charakterystyczn膮 cech膮 Brdy jest jej niezwykle urozmaicony bieg, przecinaj膮cy kilka krain geograficznych. Niezliczone meandry, malowniczo usytuowane jeziora oraz dzika, sprawiaj膮ca wra偶enie pierwotnej, przyroda od wielu lat przyci膮gaj膮 mi艂o艣nik贸w aktywnego wypoczynku.

PRZEBIEG SZLAKU聽KAJAKOWEGO BRDY

G贸rna Brda: 艢wieszyno 鈥 Jezioro Charzykowskie (74,5 km)

G贸rny bieg rzeki na odcinku od Jeziora Pietrzykowskiego Du偶ego zwanego te偶 G艂臋bokim do jeziora Szczytno bez problemu pokonuje si臋 kajakami jednoosobowymi. Ich du偶a zwrotno艣膰 i mniejsze zanurzenie w znacznej mierze u艂atwiaj膮 pokonywanie przeszk贸d, kt贸rymi s膮 zwalone drzewa, w膮skie bystrza oraz prze艂omy. Mimo to ten fragment szlaku wodnego mo偶na z powodzeniem pokona膰 nawet mocno obci膮偶onymi kajakami dwuosobowymi, gdy偶 dzi臋ki swojej popularno艣ci, Brda jest systematycznie oczyszczana z najwi臋kszych przeszk贸d. Dalej, od Jeziora Ko艅skiego, a偶 do ogromnego Jeziora Charzykowskiego rzeka prowadzi na przemian lasami i agrarnymi u偶ytkami, przez kt贸re przep艂ywa leniwym nurtem.

艢rodkowa Brda: Jezioro Charzykowskie 鈥 Gostycyn-Nogawica (91,5 km)

Od Jeziora Charzykowskiego rozpoczyna si臋 艣rodkowy bieg Brdy. Terenami Zaborskiego Parku Krajobrazowego, kraw臋dzi膮 Parku Narodowego Bory Tucholskie, p艂ynie si臋 na p贸艂noc do dawniej rybackiej, a dzi艣 letniskowej wsi Ma艂e Swornegacie (157,5 km), wp艂ywa na Jezioro D艂ugie, a nast臋pnie Karsi艅skie; na p贸艂nocnym jego kra艅cu po艂o偶ona jest pla偶a i wie艣 Swornegacie, zwana potocznie Du偶ymi Sworami. Szerok膮 w miejscowo艣ci Brd膮 dociera si臋 do po艂o偶onej nad brzegiem jeziora Witoczno Stanicy Wodnej PTTK (150,0 km).

Od stanicy, p艂yn膮ca dotychczas na p贸艂noc Brda, zakr臋ca na wsch贸d. Pod widocznym z daleka mostem wyp艂ywa si臋 z jeziora Witoczno (149,0 km); rzeka staje si臋 szeroka, majestatyczna, przep艂ywa przez kolejne jeziora Ma艂o艂膮ckie, 艁膮ckie i Dybrzk. W jeziorze Kosobudno woda nieomal stoi, nurt jest zupe艂nie niewyczuwalny. Mija si臋 most kolejowy, dop艂ywa do M臋cika艂u (136,0 km), gdzie przep艂ywa si臋 pod szos膮 z Brus do Chojnic. Teraz, przypominaj膮cym szerok膮 rzek臋 jeziorem Zapora dop艂ywa si臋 do Mylofu (129,0 km), w kt贸rym znajduje si臋 elektrownia wodna i zak艂ad hodowli pstr膮g贸w; cz臋艣膰 wody kierowana jest do zbudowanego w 1849 roku Wielkiego Kana艂u Brdy. Korzystaj膮c z w贸zka przewozi si臋 kajaki za zapor臋 w Mylofie. Brda o偶ywia si臋. Nurt jest szybszy. Dociera si臋 do Rytla (121,5 km) 鈥 punktu etapowego wielu sp艂yw贸w kajakowych. W miejscowo艣ci o rozbudowanej bazie turystycznej, rozdziela si臋 bieg Wielkiego Kana艂u Brdy i samej rzeki. Brda wiedzie meandrami na po艂udnie, tworz膮c ma艂y prze艂om, a Kana艂 doFojutowa, gdzie akweduktem krzy偶uje si臋 z Czersk膮 Strug膮, co stanowi atrakcj臋 turystyczn膮.

Od Rytla Brda prowadzi g艂臋bok膮 dolin膮 pokonuj膮c liczne wywijasy. Rzeka jest w膮ska i niczym nie przypomina tej za jeziorem Witoczno. Mijamy kolejne miejscowo艣ci, docieramy do wsi Brda (110,5 km), w kt贸rej znajduje si臋 pole biwakowe. Lewym brzegiem, szczytem przybrze偶nej skarpy lub szutrowymi drogami wiedzie niebieski pieszy szlak Brdy; wp艂ywamy na tereny Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Za mostem drogowym w Nadolnej Karczmie (109,0 km) dochodzi z prawej strony Raci膮ska Struga, a nast臋pnie z lewej Czerska Struga (107,5 km). Wysokie brzegi porasta sosnowy b贸r, a na zakr臋tach rzeki znajduj膮 si臋 piaszczyste urwiska z ods艂oni臋ciami przekroj贸w geologicznych gruntu. Przed mostem drogowym dociera si臋 do piaszczystej pla偶y pola namiotowego Nadle艣nictwa Woziwoda (101,5 km).

W Woziwodzie zaczyna si臋 rozleg艂y krajobrazowy rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdy, kt贸ry powsta艂 w celu ochrony ca艂ego ekosystemu obejmuj膮cego krajobraz, skupiska ro艣lin i ostoje rzadkich gatunk贸w fauny. Nurt rzeki przyspiesza, liczne powalone drzewa tarasuj膮 drog臋. Las jest mieszany; pr贸cz sosny wyst臋puj膮 tu zr贸偶nicowane wiekowo skupiska d臋b贸w, lip i grab贸w. Topograficznie koryto rzeki wcina si臋 w polodowcowy krajobraz, tworz膮c g艂臋bok膮 dolin臋. Systematycznie rzeka coraz bardziej meandruje; z lewej strony wp艂ywa Bielska Struga (96,5 km). Teraz Brda p艂ynie szerokim rozlewiskiem, brzegi porasta g臋sta ro艣linno艣膰 nadbrze偶na, koryto kluczy, by wreszcie dotrze膰 do du偶ego i malowniczo usytuowanego na zakolu rzeki pola biwakowego w Go艂膮bku (91,5 km); liczne mniejsze polany, kt贸re 艂膮cz膮 si臋 w wi臋ksz膮 ca艂o艣膰, tworz膮 tu mi艂y, kameralny nastr贸j. Na uwag臋 zas艂uguje r贸wnie偶 ciekawa przyrodniczo okolica, w tym park dendrologiczny i 艣cie偶ka dydaktyczna Jelenia Wyspa. Obie atrakcje przyrodnicze usytuowane s膮 nad rozlewiskiem St膮偶ki 鈥 przepi臋knym krajobrazowo lewym dop艂ywem Brdy.

W Go艂膮bku zaczyna si臋 jeden z dwu najciekawszych fragment贸w 艣rodkowej cz臋艣ci rzecznego szlaku. Rzeka przyspiesza. Szybki nurt znosi kajak, a cofki pr膮du, bystrza, g艂azy w nurcie i liczne powalone drzewa zmuszaj膮 do uwa偶nego obserwowania rzeki. W Tucholi Plaskosz mija si臋 most drogowy na trasie Tuchola-Tle艅 (87,5 km). Przy znajduj膮cym si臋 na zach贸d przystanku autobusowym zaczyna si臋 偶贸艂ty szlak im. Bart艂omieja Nowodworskiego do Cekcyna. Jeszcze trzy razy b臋dzie on przecina艂 lini臋 Brdy 鈥 w Rudzkim Mo艣cie, 艢wicie i Pile-M艂ynie. Lewym brzegiem prowadzi za艣 ca艂y czas niebieski pieszy szlak Brdy, a jego bieg raz zbli偶a si臋, raz oddala od brzegu. Ca艂y czas nurt szybko pcha kajak do przodu. Mija si臋 most kolejowy, przep艂ywa obok Kamienia Jagie艂艂y (82,0 km), znajduj膮cego si臋 bli偶ej prawego brzegu du偶ego g艂azu narzutowego 鈥 pomnika przyrody nieo偶ywionej. Po chwili przep艂ywa si臋 pod kolejnym mostem, tym razem w Rudzkim Mo艣cie, obecnie te偶 dzielnicy Tucholi; je艣li czas nam na to pozwala, w mie艣cie warto zobaczy膰 eksponaty zgromadzone przez Muzeum Bor贸w Tucholskich.

Powoli rzeka uspokaja si臋, mija si臋 uj艣cie rzeki St膮偶ki (78,5 km) zwanej tu Rud膮, dociera si臋 do pola namiotowego w 艢wicie. Miejsce jest malownicze, warte zatrzymania 鈥 skupisko 700-letnich d臋b贸w i atrakcyjny mieszany b贸r oraz piesze szlaki zach臋caj膮 do odbycia wycieczek. Od 艢witu rzeka ponownie przyspiesza. Znaczny spadek poziomu wody, strome brzegi oraz liczne bystrza z g艂azami i powalone drzewa sprawiaj膮, 偶e Piekie艂ko , w zale偶no艣ci od ilo艣ci wody i pory roku, mo偶e okaza膰 si臋 najciekawszym, a mo偶e i najtrudniejszym ze wzgl臋du na g贸rski charakter odcinkiem wodnego szlaku Brdy. Rzeka na tym odcinku bywa co jaki艣 czas oczyszczana ze zwalonych drzew co sprawia, 偶e traci on na atrakcyjno艣ci, a jednocze艣nie sprawia, 偶e odcinek bywa nawet bardzo 艂atwy. Od betonowego mostu w miejscowo艣ci Pi艂a M艂yn (73,0 km), nurt znacznie spowalnia, by za nim praktycznie stan膮膰 鈥 zaczynaj膮 si臋 rozlewiska Jeziora Koronowskiego. Po nieomal idealnie g艂adkiej tafli wody, spod kt贸rej wy艂aniaj膮 si臋 jedynie wodorosty, p艂ynie si臋 do stanicy wodnej PTTK w Gostycynie-Nogawicy (67,0 km), stanowi膮cej punkt ko艅cowy wielu sp艂yw贸w; z prawej strony, szerokim lejem, wp艂ywa do Brdy rzeka Kamionka.

Dolna Brda: Gostycyn-Nogawica – Bydgoszcz

Dolny odcinek prowadzi najpierw akwenem Zalewu Koronowskiego, ko艂o Stanicy Wodnej PTTK Sokole Ku藕nica i Pieczysk, a nast臋pnie Kana艂em Lateralnym do Samoci膮偶ka, gdzie przy elektrowni czeka nast臋pna przenoska. Wracamy na rzek臋 gdzie znowu w Tryszczynie kr贸tka przenoska przy elektrowni. Dop艂ywamy do granic Bydgoszczy, gdzie w Janowie znajduje si臋 Stanica Wodna PTTK, miejsce gdzie najcz臋艣ciej ko艅cz膮 si臋 sp艂ywy. Rzeka malowniczym zakolem dop艂ywa do Smuka艂y, gdzie znowu trzeba przenie艣膰 sprz臋t p艂ywaj膮cy przy zaporze. Przez Piaski dop艂ywamy do 艢r贸dmie艣cia, gdzie z prawej dochodzi Kana艂 Bydgoski. Przep艂ywamy pod zabytkowymi mostami i czeka nas nast臋pna przeprawa. Omijamy z lewej 艢luz臋 Miejsk膮 i wp艂ywamy do M艂yn贸wki i tutaj najlepiej ko艂o nowej mariny przenosimy si臋 na Brd臋. Dalej rzeka p艂ynie przez centrum miasta skanalizowanym korytem do Brdyuj艣cia, gdzie znajduje si臋 tor regatowy. Ma艂o kto tutaj dop艂ywa kajakiem, ale mo偶na pokona膰 ostatni膮 przenosk臋 i dop艂yn膮膰 do uj艣cia Brdy do Wis艂y.

 

W. Bykowski, T. Frymark, Szlaki turystyczne w Rezerwacie Biosfery Bory Tucholskie ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem Powiatu Tucholskiego, Tuchola – Bydgoszcz 2013, ss. 61-63

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak kajakowy. Miejscowo艣ci: Brda, Bydgoszcz, Drzewicz, Go艂膮bek, Gostycyn Nogawica, Konarzyny, Koronowo, M臋cika艂, Rudzki Most, Rytel, Sokole Ku藕nica, 艢wit, Swornegacie i Woziwoda. Regiony: Bory Tucholskie, Bydgoski (powiat), Bydgoszcz, Tucholski (powiat) i Tucholski Park Krajobrazowy.

Ostatnia modyfikacja: 5 sierpnia 2016