Spis tre艣ci: 聽 opis 聽| mapa 聽| komentarze

Rytel – Gostycyn-Nogawica (“Kasztela艅ski”, szlak pieszy, 偶贸艂ty)

Rytel 鈥 Jezioro Suszek 鈥 Jezioro 艢pierewnik 鈥 Grochowo - Silno 鈥 Obrowo (grodzisko) - Gostycyn-Nogawica

3.00 (62%) - 5 g艂osy

68 km

Pobierz 艣lad GPS: KML | GPX

Znak - Szlak pieszy 偶贸艂ty

Kod szlaku: KP-205-y/PM-205-y

Mapa

Opis

Tekst publikowany dzi臋ki uprzejmo艣ci聽Starostwa Powiatowego w Tucholi

Rytel 鈥 Jezioro Suszek 鈥 Jezioro 艢pierewnik 鈥 Grodzisko Raci膮偶 鈥 Wysoka 鈥 Raci膮ski M艂yn 鈥 Raci膮偶 鈥 Grochowo 鈥 Silno 鈥 Ostrowite 鈥 Obrowo (grodzisko) 鈥 Dro偶d偶enica 鈥 G贸ry Kozackie 鈥 Pami臋towo 鈥 Adamkowo 鈥 Bralewnica 鈥 Karczewo 鈥 Kamienica 鈥 Gostycyn 鈥 Gostycyn-Nogawica Stanica Wodna PTTK

CHARAKTERYSTYKA SZLAKU KASZTELA艃SKIEGO

Ciekawy szlak turystyczny, kt贸rego trasa biegnie przez le艣ne rejony Bor贸w Tucholskich w okolicy wsi Rytel oraz rolniczymi, interesuj膮co ukszta艂towanymi krajobrazowo terenami Pojezierza Kraje艅skiego tzw. 鈥濳osznajderii鈥; na koniec dociera do zalesionej doliny Kamionki . W pierwszej cz臋艣ci szlak wiedzie borem, w drugiej pag贸rkowatymi polami z pojedynczymi skupiskami le艣nymi. Ciekawostk膮 jest linia polskich umocnie艅 obronnych z 1939 r. w okolicach Ludwichowa. Sk艂ada si臋 ona z 6 偶elbetowych schron贸w. Nazwa szlaku wywodzi si臋 od grodzisk, w pobli偶u kt贸rych przechodzi, a w szczeg贸lno艣ci od grodu kasztela艅skiego w Raci膮偶u.

PRZEBIEG SZLAKU KASZTELA艃SKIEGO

Od stacji kolejowej znajduj膮cej si臋 na p贸艂nocnym kra艅cu turystycznej miejscowo艣ci Rytel szlak prowadzi razem z zielonym szlakiem Wielkiego Kana艂u Brdy. Nast臋pnie obok ko艣cio艂a dochodzi do drogi krajowej nr 22 z Czerska do Chojnic. Na drugim brzegu kana艂u przecina niebieski szlak Brdy i ponownie zielony. Wzd艂u偶 ruchliwej drogi przechodzi mostem rzek臋 Brd臋. W po艂udniowej cz臋艣ci Rytla szlak odbija na poln膮 drog臋, wkracza na tereny Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Teraz szlak wiedzie le艣nym traktem do rozleg艂ej polany nad Susk膮 Strug膮 i budynk贸w Stacji Przyrodniczej Uniwersytetu 艁贸dzkiego w Suszku. Trasa pokrywa si臋 z przebiegiem przyrodniczej 艣cie偶ki dydaktycznej. Le艣nymi drogami szlak kluczy na po艂udnie. Z lewej strony, w oddali, wida膰 tafl臋 polodowcowego jeziora 艢pierewnik. Na jego ko艅cu po przekroczeniu rzeki, na lewo odbija 艣cie偶ka do znajduj膮cego si臋 na jeziornym p贸艂wyspie grodziska Raci膮偶 (obecnie cz臋艣ciowo zrekonstruowane). Skrajem lasu szlak zbli偶a si臋 do wsi Wysoka, a nast臋pnie skr臋ca na wsch贸d do Raci膮skiego M艂yna. K艂adk膮 przechodzi nad Raci膮sk膮 Strug膮 mi臋dzy Jeziorem Raci膮skim i jeziorem Rudnica, dociera do Raci膮偶a, kt贸ry opuszcza wzd艂u偶 drogi na Piastoszyn. Z szosy w prawo polami szlak prowadzi do Grochowa, a nast臋pnie przez Objezierze do Silna 鈥 stoi tam drewniana cha艂upa z po艂owy XIX w. nazywana Betlejemk膮.

W Silnie, opodal stacji kolejowej, szlak Kasztela艅ski przed torowiskiem odbija w lewo, a nast臋pnie prowadzi drog膮 przy torach, dalej skr臋ca w prawo przez tory w poln膮 drog臋 do wsi Ostrowite. Mo偶na w niej zobaczy膰 zabytkowy gotycki ko艣ci贸艂 艣w. Jakuba. Za Ostrowitem szlak wiedzie rolniczymi terenami na po艂udnie prost膮 drog膮 do Obrowa (grodzisko), a nast臋pnie w stron臋 Dro偶d偶enicy. Wzd艂u偶 pobliskiej rzeki Wytrych znajduj膮 si臋 polskie schrony bojowe z 1939 roku (3 znajduj膮 si臋 w pobli偶u szlaku ko艂o Ludwichowa). Na po艂udniowy wsch贸d od wsi Dro偶d偶enica znajduj膮 si臋 zalesione G贸ry Kozackie, kt贸rymi prowadzi szlak, a dalej przez Pami臋towo polnymi drogami do Adamkowa, nazywanego od jakiego艣 czasu 鈥濸tasi膮 Wiosk膮鈥. Okolica jest pag贸rkowata, ciekawa krajobrazowo. Wzd艂u偶 rzeki Kamionki szlak wiedzie wzg贸rzami z wspania艂膮 panoram膮 na dolin臋. Nast臋pnie przez Bralewnic臋 do Karczewa, gdzie dociera do szosy z Gostycyna do S臋p贸lna Kraje艅skiego. Za mostem nad Kamionk膮 turystyczna trasa skr臋ca na poln膮 drog臋, kt贸ra prowadzi w pobli偶u meandruj膮cej rzeki. Lasem dociera do Kamienicy (zesp贸艂 pa艂acowo- parkowy), w kt贸rej skr臋ca na p贸艂noc do Gostycyna (grodzisko 鈥濨urchat鈥). Przy zabytkowym ko艣ciele 艣w. Marcina z 1819 r. szlak skr臋ca na wsch贸d, odbija na gruntow膮 drog臋 prowadz膮c膮 w stron臋 lasu. Trasa ko艅czy si臋 przy Stanicy Wodnej PTTK w Gostycynie- Nogawicy (obecnie Pi艂a), gdzie spotyka czarny szlak 艂膮cznikowy do Pi艂y.

W. Bykowski, T. Frymark, Szlaki turystyczne w Rezerwacie Biosfery Bory Tucholskie ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem Powiatu Tucholskiego, Tuchola – Bydgoszcz 2013, ss. 25-27


Uwaga: W roku 2013 zmieniono bieg szlaku w kilku miejscach, w zwi膮zku z czym poni偶szy opis mo偶e odbiega膰 od obecnego przebiegu trasy.

Opis odcinka Silno – Rytel

Opis szlaku udost臋pniony dzi臋ki uprzejmo艣ci聽Bydgoskich W臋drowc贸w

Mapa zmienionego szlaku (na zielono nowy odcinek)

Od przyst. PKS w Silnie opodal chaty podcieniowej idziemy poboczem szosy z Chojnic do Tucholi ok. 2 km na pd. wsch. Po ok. 1 km szosa opada lekko w d贸艂, przecinamy betonowym mostem strug臋 Silenk臋 (z lewej pd. kraniec rynnowego Jez. Grochowskiego, otoczonego zaro艣lami leszczynowe-olchowymi). Idziemy jeszcze ok. 1 km poboczem szosy i przy drogowskazie 聞Grochowe 2″ skr臋camy na pn., ku osadzie. Wkr贸tce ma艂o ucz臋szczan膮 asfaltow膮 drog膮 dochodzimy do osady Grochowe. Skr臋camy opodal drewnianego krzy偶a (3 km) na pn. wsch., w drog臋 gruntow膮 biegn膮c膮 przez osad臋. Na jej pn. – wsch. kra艅cu, u rozwidlenia dr贸g (Uwaga na znaki!) kierujemy si臋 w ma艂o wyra藕n膮 drog臋 biegn膮c膮 na pn. Opada ona trawiastym, zaro艣ni臋tym w膮wozem ku Raci膮skiej Strudze, przekracza j膮 uszkodzonym mostkiem i wij膮c si臋 pokonuje skarp臋 p艂askowy偶u. Topolowe – kasztanow膮 alej膮 osi膮gamy osad臋 Wysoka. Przecinamy drog臋 bit膮 z Silna do Raci膮偶a (opodal przyst. PKS Wysoka) i id膮c dalej na pn. osi膮gamy zaraz zabytkowy zesp贸艂 pa艂acowo-dworski w Wysokiej (6 km). Z prawej znajduje si臋 neoroma艅ska kaplica, z lewej, na skraju parku krajobrazowego stoi dw贸r Janta – Po艂czy艅skich (dzi艣 Pa艅stwowy Dom Pomocy Spo艂ecznej dla Doros艂ych). Przechodzimy opodal dworskich budynk贸w mieszkalnych i gospodarczych. Droga polna, przy kt贸rej rosn膮 stare roz艂o偶yste brzozy, skr臋ca na pn. wsch. Po 1 km (opodal niewielkiego lasku) rozwidla si臋. Skr臋camy za znakami w lewo i wkr贸tce dochodzimy do drogi gruntowej z kolonii Nicponie do osady Wysoki M艂yn. Kierujemy si臋 zn贸w w lewo na zach. i osi膮gamy zalesiony, pd. skraj jez. 艢pierewnik (8 km). W odleg艂o艣ci ok. 200 m na pn. (patrz: zn. czarne!) znajduje si臋 silnie zabagniony przesmyk, 艂膮cz膮cy sztucznie odci臋t膮 wysp臋, na kt贸rej znajdowa艂 si臋 gr贸d kasztela艅ski, ze sta艂ym l膮dem. Wzniesiony po 950 r. w miejscu osady 艂u偶yckiej z V okresu epoki br膮zu i osady otwartej z XIw. Kasztelania, istniej膮ca w XII-XIII w., obejmowa艂a okolice Tucholi, a gr贸d spe艂nia艂 tak偶e pra wdopodobnie rol臋 znacznego o艣rodka gospodarczego (komora celna) na trasie wa偶nego szlaku handlowego, 艂膮cz膮cego Wielkopolsk臋 z Pomorzem i Gda艅skiem. Idziemy dalej drog膮 na zach. Przecina ona w艣r贸d bujnego, mieszane go drzewostanu strug臋 艂膮cz膮c膮 jeziora: Wysockie i 艢pierewnik i biegnie (bruk) lekko pod g贸r臋. Przy kamieniu 聞329″ skr臋camy w drog臋 w prawo, w zagajnik sosnowy. Idziemy teraz ok. 500 m na pn. zach., r贸wnolegle do niewidocznego st膮d zach. brzegu jez. 艢pierewnik i ponownie skr臋camy w prawo na pn., w mniej ucz臋szczan膮 drog臋. Prowadzi ona wysokopiennym lasem mieszanym. Wkr贸tce wychodzimy na enklaw臋 艣r贸dle艣n膮, u ko艅ca kt贸rej na niewielkim wzniesieniu znajduje si臋 Stacja Archeologiczna Uniwersytetu 艁贸dzkiego w Bia艂ych B艂otach (10 km), prowadz膮ca od 1967 r. badania wykopaliskowe na terenie Bor贸w Tucholskich, m.in. w Odrach, Obrowie, Raci膮偶u (Mrowi艅cu). Idziemy – za znakami – dalej na pn., lasem wysokopiennym, lekko pofa艂dowanym terenem. Po ok. 1,5 km na wielokrotnym skrzy偶owaniu dr贸g i dukt贸w (11,3 km, uwaga na znaki!) skr臋camy w prawo, w drog臋 biegn膮c膮 zagajnikiem sosnowo-brzozowym, z licznymi podrostami d臋b贸w oraz mchem, jagodami czarnymi i grzybami w runie. Mijamy opalikowane mrowiska i wkr贸tce dochodzimy do pn. skraju jez. 艢pierewnik. Opodal dawnej osady 艢pierewnik (zabudowania rozebrano), nad piaszczystym brzegiem jeziora znajduje si臋 pole biwakowe. A偶eby si臋 do niego dosta膰 musimy przej艣膰 przez mostek na Suskiej Strudze. Szlak prowadzi dalej na pn., brzozow膮 alejk膮, p贸藕niej na pn. zach. w niewielkiej odleg艂o艣ci od zach. brzegu jez. Suszek, nast臋pnie 艂膮kami skrajem Suskiej Strugi do drogi le艣nej, 艂膮cz膮cej koloni臋 Nicponie z Rytlem. Przekraczamy Susk膮 Strug臋 (13,8 km) i w臋drujemy lekko pod g贸r臋. Z prawej mijamy budynki dawnego le艣nictwa Suszek i wkraczamy do wysokopiennego lasu. Idziemy nim ok. 1,5 km, a nast臋pnie w艣r贸d p贸l docieramy do du偶ej wsi letniskowej Rytel. UI. Raci膮sk膮 osi膮gamy ul. Chojnick膮 (opodal przyst. PKS Rytel n偶.). Skr臋camy w prawo (16,3 km), przekraczamy betonowym mostem Brd臋 i wraz ze zn. zielonymi kierujemy si臋 pomi臋dzy Brd膮 a’ Wielkim Kana艂em Brdy, na pn. zach. ul. XXX-lecia. Gdy ul. XXX-lecia skr臋ca w prawo (zn. zielone prowadz膮 dalej prosto), przekraczamy wraz z ni膮 Kana艂, by zaraz skr臋ci膰 w ul. Rynek, a nast臋pnie w ul. Ostrowsk膮, kt贸r膮 wkr贸tce osi膮gamy przyst. PKP Rytel Wie艣, gdzie szlak si臋 ko艅czy (18 km).

Trasy w okolicy

Kategorie

Rodzaje szlaku: Szlak pieszy (znakowany). Miejscowo艣ci: Gostycyn, Gostycyn Nogawica, Raci膮偶 i Rytel. Regiony: Bory Tucholskie, Tucholski (powiat) i Tucholski Park Krajobrazowy. Wojew贸dztwa: kujawsko-pomorskie.

Ostatnia modyfikacja: 20 lutego 2017